Về quê ăn Tết dài ngày: giữ nếp cho con và đưa con trở lại lớp

Với hàng triệu gia đình làm ăn xa, Tết không phải ba ngày mà là hai tới bốn tuần: về quê sớm cho rẻ vé, ở lại ăn Tết, rồi ra sau rằm tháng Giêng. Với trẻ mầm non, đó là quãng nghỉ dài nhất trong năm — và là quãng dễ đứt nếp nhất.

Bài này nói cách chuẩn bị trước, giữ nếp trong những ngày ở quê, và đưa con trở lại lớp sau Tết.

Trước khi về: bốn việc

1. Báo cô ngày nghỉ và ngày đi học lại — nói rõ và nói sớm. Trường cần biết để sắp lớp, và cô sẽ chuẩn bị đón con trở lại.
2. Hỏi trường lịch nghỉ và lịch học lại, và hỏi luôn: nếu gia đình về muộn vài hôm thì con có giữ chỗ không, học phí tính thế nào.
3. Chuẩn bị giấy tờ và thuốc mang theo: thẻ bảo hiểm y tế, sổ tiêm chủng, thuốc hạ sốt, oresol, thuốc con đang dùng.
4. Nói trước với con: mình về quê mấy hôm, gặp ai, bao giờ đi học lại. Trẻ biết trước thì bớt hụt hẫng cả lúc đi lẫn lúc về.

Đường về: phần nguy hiểm nhất của cả kỳ nghỉ

• Đi xe khách đường dài: cho con ngồi ghế trong, giữ chặt khi xe dừng đột ngột, mang theo nước và đồ ăn quen, cho con đi vệ sinh trước khi lên xe.
• Đi xe máy đường dài với trẻ nhỏ là rủi ro thật — mũ đúng cỡ, đai an toàn, ghế có chỗ để chân, và nghỉ giữa đường nhiều lần. Người lái mệt là nguy hiểm cho cả nhà; chặng quá dài thì nên đi xe khách.
• Ghi số điện thoại vào túi áo con, và chụp một tấm ảnh con trước khi đi — bến xe, sân ga ngày Tết rất đông.
• Nắm cổ tay con ở bến xe, không nắm bàn tay và không để con chạy trước.
• Đi đêm thì mặc ấm, nhất là chặng ra Bắc mùa đông.

Ở quê: giữ ba thứ, thả những thứ khác

Không cần giữ nguyên mọi nếp — Tết là Tết. Nhưng ba thứ nên giữ:

• Giờ ngủ đêm. Người lớn thức khuya thì cho con ngủ trước. Lệch giấc hai tuần thì ra Tết con đi lớp lừ đừ cả tháng.
• Ba bữa chính. Bánh kẹo, mứt, nước ngọt bày khắp nhà — con ăn vặt cả ngày rồi bỏ bữa. Cất bớt, để cao, và giữ giờ ăn.
• Một người được giao trông con trong mỗi buổi. Nhà đông người, ai cũng nghĩ người khác đang trông — đây là lúc tai nạn hay xảy ra nhất.

An toàn ngày Tết ở quê

• Ao, giếng, bể nước, mương — nhà quê nào cũng có, và người lớn thì bận. Rào lại, đậy kín, và không để trẻ ra gần nước khi không có người nắm tay.
• Bếp nấu bánh, nồi lớn, bếp than ngoài sân: khu nguy hiểm nhất trong mấy ngày Tết.
• Rượu bia để thấp: ly rót sẵn trên bàn, trẻ với tay là uống được. Đã có nhiều ca ngộ độc rượu ở trẻ nhỏ dịp Tết.
• Pháo, lửa, hương, nến: giữ khoảng cách; hương cháy ở tầm mắt trẻ là nguy cơ bỏng mắt.
• Hạt dưa, hạt bí, thạch, kẹo cứng: nguy cơ hóc ở trẻ dưới bốn tuổi — để xa tầm tay.
• Đường làng đông xe những ngày Tết, và nhiều người đã uống rượu — không cho trẻ chơi ngoài đường.
• Chó ở quê: không cho trẻ lại gần chó lạ, nhất là chó đang ăn hoặc đang bị buộc.

Sức khoẻ trong kỳ nghỉ

• Đổi vùng khí hậu: từ Nam ra Bắc mùa đông thì phải đủ đồ ấm; trẻ hay ốm vài hôm đầu là bình thường.
• Đồ ăn ngày Tết để lâu: nấu ít một, hâm kỹ, không cho con ăn đồ đã bày từ hôm trước.
• Nước uống: dùng nước đun sôi hoặc nước đóng chai, nhất là khi về vùng nguồn nước khác.
• Biết trước cơ sở y tế gần nhà ở quê và giờ trực ngày Tết — đây là việc nên hỏi ngay hôm đầu về, không phải lúc con sốt đêm.
• Mang theo thẻ bảo hiểm y tế của con.

Về đông người: giữ cho con không quá tải

• Trẻ mầm non mệt nhanh ở chỗ đông — cho con có chỗ nghỉ yên tĩnh, và về sớm khi con bắt đầu quấy.
• Đừng ép con chào, ép con hát, ép con ôm họ hàng mà con chưa quen. Cho con chọn cách chào.
• Nói trước với họ hàng về dị ứng thức ăn của con, và về việc đừng cho cháu uống thử rượu bia — nói nhẹ nhàng nhưng nói rõ.
• Con lạ chỗ, khó ngủ, bám mẹ vài hôm đầu ở quê là bình thường.
• Lì xì: cho con tự cầm rồi cùng con cất — đây là dịp dạy con về giữ đồ, không phải dịp so bì.

Ra Tết: đưa con trở lại lớp

1. Kéo giờ ngủ về nếp trước ngày đi học vài hôm — dịch sớm mười lăm phút mỗi tối.
2. Nói trước với con một ngày: "mai mình đi học lại, gặp cô, gặp bạn".
3. Buổi đầu con khóc lại là bình thường — nghỉ hai, ba tuần thì trẻ mầm non phải làm quen lại, có khi mất cả tuần.
4. Đón đúng giờ trong tuần đầu, thậm chí sớm hơn.
5. Kể với cô con vừa trải qua gì: về quê, đi xe dài, gặp nhiều người — cô hiểu thì nâng đỡ được.
6. Đi học đúng ngày trường mở lại. Nghỉ thêm "cho đỡ tiếc" vài hôm là thêm vài hôm phải làm quen lại.

Nếu gia đình về muộn hơn dự kiến

• Báo cô ngay khi biết, đừng để tới ngày học mới nhắn.
• Hỏi về chỗ học và học phí những ngày nghỉ thêm.
• Giữ giờ ăn ngủ của con ở quê trong những ngày đó — càng kéo dài càng phải giữ.
• Đừng để một kỳ nghỉ Tết kéo thành nghỉ hết tháng Giêng. Đây là chuyện xảy ra thật ở nhiều gia đình, và cái giá là con mất nếp gần như phải bắt đầu lại.

Tết ở quê là phần đáng giữ: con biết ông bà, biết họ hàng, biết mình từ đâu tới. Chỉ cần giữ giấc ngủ, giữ ba bữa, và có một người trông con — ba việc đó đủ để cả kỳ nghỉ vui mà ra Tết không vất vả.