Thuê người trông con tại nhà: kiểm gì, dặn gì, theo dõi thế nào

Không tìm được chỗ gửi phù hợp, con còn quá nhỏ, giờ làm không khớp giờ trường, hoặc con hay ốm — nhiều gia đình chọn thuê người trông con tại nhà. Đây là phương án tốt, nhưng cũng là phương án không có ai giám sát ngoài chính gia đình.

Vì vậy nó cần được làm cẩn thận hơn mọi lựa chọn khác. Bài này đi theo đúng thứ tự việc phải làm.

Tìm người ở đâu

• Người quen biết trong họ hàng, xóm giềng — phương án phổ biến và an tâm nhất, vì có người bảo đảm.
• Giới thiệu từ người đã thuê: hỏi trực tiếp gia đình đó, hỏi cả điều chưa hài lòng.
• Trung tâm giới thiệu: hỏi rõ trung tâm có kiểm tra lý lịch không, có hỗ trợ khi có vấn đề không, phí thế nào.
• Hội nhóm trên mạng — đây là nguồn rủi ro nhất, phải kiểm kỹ hơn nhiều lần.

Dù tìm từ đâu, không bao giờ bỏ qua bước kiểm giấy tờ.

Kiểm trước khi nhận — sáu việc

1. Xem giấy tờ tuỳ thân bản gốc, chụp lại một bản. Không xem được giấy tờ thì dừng ở đây.
2. Hỏi địa chỉ thường trú và số điện thoại của người thân của họ — và gọi thử một cuộc.
3. Hỏi đã làm ở đâu, bao lâu, vì sao nghỉ, và xin số của gia đình cũ. Gọi hỏi thật, đừng ngại.
4. Hỏi về sức khoẻ: có bệnh gì cần lưu ý không, gần đây có khám sức khoẻ không.
5. Hỏi kinh nghiệm với trẻ nhỏ: đã trông trẻ mấy tuổi, biết pha sữa, biết xử khi trẻ sốt, biết sơ cứu hóc không.
6. Cho thử việc một, hai tuần khi có người nhà ở nhà — đây là bước không được bỏ.

Thoả thuận rõ từ đầu

Viết ra giấy, hai bên cùng giữ. Không cần phức tạp, nhưng phải rõ:

• Giờ làm, ngày nghỉ, làm thêm tính thế nào.
• Công việc gồm những gì — trông trẻ là chính; việc nhà tới đâu thì nói rõ, đừng để mập mờ rồi trách nhau.
• Lương, ngày trả, thưởng lễ Tết.
• Ăn ở thế nào nếu ở lại nhà.
• Báo trước bao lâu khi một trong hai bên muốn dừng.
• Quy tắc với con: giờ ăn, giờ ngủ, không cho xem điện thoại lâu, không cho ăn vặt sát bữa, tuyệt đối không đánh mắng.

Trả lương đúng hẹn và đúng thoả thuận. Đây là nền của mọi quan hệ làm việc lâu dài, và nó ảnh hưởng trực tiếp tới cách con mình được chăm.

Những điều phải dặn kỹ

• Không bao giờ để trẻ một mình, kể cả khi con ngủ và mình chỉ chạy ra ngoài vài phút.
• Không cho người lạ vào nhà, không cho ai đón con ngoài danh sách đã thống nhất.
• Không đưa con ra khỏi nhà nếu chưa được đồng ý; nếu đi thì báo đi đâu và bao giờ về.
• Không đăng ảnh con lên mạng.
• Không tự cho con uống bất cứ thuốc gì — gọi cho gia đình.
• Khi nào phải gọi ngay: con sốt, ngã đập đầu, nôn nhiều, khó thở, hóc. Ghi số của cả hai người lớn và số cấp cứu lên tờ giấy dán trong bếp.
• Chỉ dẫn an toàn trong nhà: bếp, ổ điện, ban công, cửa chính, thuốc và hoá chất — dẫn người trông đi một vòng và chỉ rõ.

Theo dõi trong những tuần đầu

• Về nhà vào giờ bất thường vài lần — thấy nhà lúc bình thường, không phải lúc đã chuẩn bị.
• Nhìn con mỗi tối: ăn ngủ thế nào, có vết gì, thái độ khi nhắc tới người trông.
• Nghe cách con kể — trẻ ba, bốn tuổi kể không đầu đuôi nhưng thái độ thì thật.
• Hỏi hàng xóm có nghe thấy gì bất thường không, nhẹ nhàng thôi.
• Camera nếu gia đình thấy cần: nói rõ với người trông rằng nhà có camera — lắp giấu là chuyện khác hẳn về mặt tôn trọng, và cũng dễ thành mâu thuẫn. Không lắp trong phòng riêng của người ở lại.
• Đừng soi từng phút. Người bị soi cả ngày sẽ làm việc phòng thủ: ít bế, ít chơi với trẻ, giữ khoảng cách — mà trẻ nhỏ cần được ôm ấp.

Dấu hiệu nên dừng ngay

• Con sợ khi thấy người đó, khóc khi bị giao lại, bám riết khi mình chuẩn bị đi.
• Con có vết bầm, vết lạ mà không giải thích được.
• Thay đổi rõ rệt: thu mình, hoảng, tè dầm lại, khóc đêm.
• Người trông không kể được ngày của con: ăn mấy bữa, ngủ mấy giấc, chơi gì.
• Nói dối những chuyện nhỏ, hoặc giấu việc con bị ngã.
• Con thường xuyên ngồi trước màn hình cả ngày.

Khi có dấu hiệu nghiêm trọng: dừng trước, tìm hiểu sau. Đưa con ra khỏi tình huống rồi mới làm rõ — đừng chờ cho chắc chắn.

Vẫn nên cho con đi lớp khi tới tuổi

• Người trông tại nhà không thay được lớp học: ở lớp con có bạn, có nếp, có hoạt động và có nhiều người lớn để mắt.
• Kết hợp là phương án nhiều nhà dùng: con đi lớp ban ngày, người trông lo đưa đón và những giờ lệch ca.
• Con quen được phục vụ hoàn toàn thì tới lớp sẽ lúng túng — nên dặn người trông để con tự làm những việc con làm được.

Đối xử với người trông trẻ

• Tôn trọng và nói rõ ràng — góp ý riêng, cụ thể, không nói trước mặt con.
• Đừng để con thấy mình coi thường người trông; con học cách đối xử với người khác từ đúng những chuyện này.
• Cho nghỉ đủ — người mệt thì trông trẻ kém.
• Giữ được người tốt lâu dài là điều quý: trẻ mầm non cần một người quen thuộc, và đổi người liên tục là thiệt cho con.

Điều đáng nhớ: đừng bỏ qua bước kiểm giấy tờ và bước thử việc có người nhà ở nhà. Hai bước đó mất vài ngày, và chúng là phần bảo vệ duy nhất mà gia đình có trong phương án này.