Nhà vừa ở vừa bán: giữ con khỏi mặt đường và khỏi chỗ hàng

Ở thị trấn, phố huyện và các tuyến đường buôn bán, rất nhiều gia đình vừa ở vừa bán: tạp hoá, quán ăn, cà phê, sửa xe, vật liệu xây dựng, thuốc, quần áo. Nhà mở cửa từ sáng sớm tới tối, và đứa trẻ trong nhà lớn lên ngay giữa chỗ bán hàng.

Bài này viết cho đúng hoàn cảnh đó: tách chỗ ở khỏi chỗ bán, giữ con khỏi mặt đường, và sắp giờ giấc cho hợp.

Ba khoảng trống hay gặp

• Người lớn có mặt nhưng đang bận. Đây là điểm khác với nhà không buôn bán: bố mẹ ở ngay đó, nhưng đang tính tiền, đang bê hàng, đang nói chuyện với khách. Trẻ tưởng có người trông, thực ra không ai đang nhìn.
• Cửa luôn mở ra đường. Nhà ở thì cửa đóng, nhà bán hàng thì cửa mở suốt ngày — và ngay ngoài là xe cộ.
• Người lạ ra vào liên tục. Khách quen, khách lạ, người giao hàng — trẻ quen được nhiều người chiều chuộng và dễ đi theo bất kỳ ai.

Mặt đường — việc phải làm trước tiên

• Một ranh giới vật lý giữa chỗ bán và mặt đường: cửa chắn thấp có chốt, rào lưới, hoặc một hàng kệ chắn lối. Dặn miệng không đủ với trẻ dưới sáu tuổi.
• Giao rõ một người trông con trong giờ đông khách, không để "cả nhà cùng để mắt".
• Không để trẻ chơi ở vỉa hè, ở bậc thềm sát đường — kể cả khi có người ngồi bán ngay đó.
• Không để trẻ chạy ra nhặt đồ rơi; dạy con gọi người lớn.
• Xe khách dựng trước cửa: không cho trẻ chơi giữa các xe, không ngồi trên xe máy đang dựng.
• Xe giao hàng lùi vào là lúc nguy hiểm nhất — người lái không nhìn thấy trẻ thấp.

Một góc riêng cho con — dù nhà chật

Đây là việc đổi được nhiều nhất bằng ít công nhất:

• Một khu vực cố định, tách khỏi lối khách đi, có chiếu hoặc thảm, có vài món đồ chơi. Trẻ có chỗ thuộc về mình thì ở đó lâu hơn và ít chạy lung tung.
• Trong tầm mắt nhưng ngoài lối đi.
• Xa quầy tính tiền, xa bếp, xa chỗ bê hàng.
• Chỗ ngủ trưa riêng, có rèm hoặc vách ngăn — trẻ không ngủ được giữa tiếng khách thì buổi chiều sẽ cáu và mệt.

Rủi ro theo từng loại hàng

• Quán ăn, cà phê: bếp, dầu nóng, nồi nước sôi, bình gas, phích nước. Chắn bếp, quay cán nồi vào trong, không bao giờ để trẻ vào khu bếp.
• Tạp hoá: hàng xếp cao dễ đổ, túi ni lông, pin cúc áo, chất tẩy rửa. Pin cúc áo nuốt phải là cấp cứu — cất cao, khoá lại.
• Sửa xe, cơ khí: dầu nhớt, xăng, dụng cụ sắc, máy nén, xe ra vào. Khu sửa chữa phải tách hẳn khỏi chỗ trẻ.
• Vật liệu xây dựng: bao xi măng, sắt thép, đá xếp chồng — đổ vào người là rất nặng.
• Hiệu thuốc: thuốc để tầm thấp là nguy cơ ngộ độc; cất trong tủ có khoá.
• Hàng may, quần áo: kim, kéo, bàn là, máy may — rút điện khi không dùng.

Luật chung cho mọi loại hàng: không sang chiết hoá chất vào chai nước ngọt. Đây là nguyên nhân ngộ độc trẻ em phổ biến nhất.

Người lạ và chuyện dạy con

• Dạy con không đi theo ai ra khỏi cửa, kể cả khách quen, kể cả khi họ cho quà.
• Dạy con hỏi bố mẹ trước khi nhận bất cứ thứ gì.
• Con biết tên bố mẹ, tên cửa hàng, số điện thoại của một người lớn.
• Không nhờ khách trông hộ con dù chỉ vài phút — đó không phải việc của họ và họ cũng không biết phải trông thế nào.
• Đừng để con nhận tiền hoặc tự bán hàng cho vui — trẻ mầm non chưa hiểu, mà việc đó kéo con ra sát chỗ khách và chỗ tiền.

Giờ giấc: đi học là chuyện có lợi cho cả nhà

Nhiều gia đình buôn bán nghĩ "con ở nhà cũng có người, cần gì đi học". Nhưng thực tế:

• Buổi con ở lớp là buổi bố mẹ bán được nhiều nhất, vì không phải chia trí.
• Con ở lớp có bạn, có vận động, có giờ giấc — thứ nhà bán hàng khó có được.
• Con ở nhà cả ngày giữa chỗ bán thường xem điện thoại nhiều, ăn vặt nhiều, ngủ không đúng giờ.

Việc cần làm là chọn chỗ gửi hợp giờ:

1. Hỏi giờ nhận và giờ trả, có trông muộn không, phí bao nhiêu.
2. Hỏi có nhận thứ Bảy không — cuối tuần thường là lúc đông khách nhất.
3. Gần nhà: đi bộ hoặc vài phút xe, để đưa đón không mất cả buổi bán.
4. Chốt ai đưa, ai đón, và một người dự phòng; báo tên cho cô.

Bữa ăn và giấc ngủ theo nhịp cửa hàng

• Giữ ba bữa đúng giờ cho con dù người lớn ăn tranh thủ. Trẻ ăn theo nhịp bán hàng sẽ ăn vặt cả ngày và bỏ bữa chính.
• Không cho con ăn hàng của nhà thay bữa — bánh kẹo, nước ngọt trong tạp hoá là thứ trẻ với tay là lấy được. Cất chỗ con không tự lấy.
• Giờ ngủ tối cố định kể cả khi cửa hàng còn mở. Tắt đèn khu ngủ, hạ tiếng.
• Không để tivi hoặc điện thoại làm người trông trẻ trong giờ đông khách — tiện thật, nhưng làm cả ngày thì thành nếp khó bỏ.

Nói với cô giáo

• Nhà bán hàng, giờ nào đông khách — để cô hiểu khi gia đình hay đón muộn.
• Ai đón thay, kèm số điện thoại.
• Con hay thức khuya theo nhịp nhà thì nói để cô để ý giấc trưa.
• Khó dự họp giờ hành chính thì hẹn cô một khung giờ khác — phần lớn cô đều thu xếp được nếu biết trước.

Điều đáng giữ

Trẻ lớn lên ở cửa hàng quen với người, biết chào hỏi, thấy bố mẹ làm việc mỗi ngày — những thứ đó thật và quý.

Cái phải đổi chỉ là ba thứ: một ranh giới giữa nhà và mặt đường, một góc riêng cho con, và một người được giao rõ việc trông con trong giờ đông khách.