Trường nghỉ hè hai tháng. Bố mẹ vẫn đi làm. Ông bà ở quê. Và một đứa trẻ bốn tuổi ở nhà với chiếc tivi bật từ sáng tới chiều.
Hè là quãng khó sắp xếp nhất trong năm với nhà có con mầm non, và cũng là quãng nếp sinh hoạt của con dễ trôi nhất — để rồi tháng Chín vào lớp lại mất vài tuần kéo về.
Bốn cách gửi con trong hè
- Trường có nhận trông hè không — hỏi trước khi hè tới vài tháng, hỏi cả mức phí, giờ giấc và thời gian nghỉ hẳn. Nhiều trường tư nhận cả hè; trường công thường có đợt nghỉ dài hơn.
- Gộp vài nhà thuê một người trông tại nhà một trong các nhà đó — cách phổ biến ở xóm trọ và khu tập thể.
- Gửi về quê cho ông bà — nếu vậy thì lo giấy uỷ quyền, thẻ bảo hiểm y tế, một danh sách ngắn về dị ứng và thuốc của con.
- Chia phiên trong nhà: mỗi người nghỉ phép một quãng, ông bà lên chơi một quãng.
Dù chọn cách nào thì hỏi sớm và chốt sớm — tới tháng Sáu mới đi tìm thì phần lớn chỗ đã kín.
Giữ nếp trong hè
Đây là phần quyết định tháng Chín có vất vả hay không.
- Giữ giờ ngủ và giờ dậy gần như cũ — lệch một tiếng thì được, lệch ba tiếng thì tháng Chín là một trận.
- Giữ giấc ngủ trưa. Bỏ hẳn ngủ trưa trong hè là lý do rất nhiều trẻ khóc ở lớp khi đi học lại.
- Giữ bữa ăn đúng giờ, đừng để con ăn vặt rải cả ngày.
- Vẫn có một việc cố định mỗi ngày: đọc chuyện tối, đi bộ chiều.
- Hai tuần trước khi vào học thì kéo nếp về hẳn, đừng để tới hôm đầu tiên.
Ngày hè của con nên có gì
- Ra ngoài mỗi ngày một lúc — sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh giờ nắng gắt.
- Việc nhà vừa sức: nhặt rau, tưới cây, lau bàn, cho gà ăn. Trẻ tuổi này thích được giao việc thật.
- Chơi tự do và được phép chán — chán là lúc trẻ tự nghĩ ra trò, và đó là gốc của sáng tạo.
- Đọc sách cùng người lớn, dù chỉ mười phút.
- Gặp bạn: hẹn chơi với một bạn cùng lớp vài lần trong hè — vừa vui vừa giúp con quay lại lớp dễ hơn.
- Không cần học chữ trước. Việc chuẩn bị cho lớp một ở tuổi này là tay khoẻ, ngồi được lâu hơn, tự phục vụ được — không phải viết chữ.
Màn hình trong hè
- Đây là quãng màn hình dễ trôi nhất vì người lớn bận và con ở nhà cả ngày.
- Đặt khung giờ cố định thay vì mở bất cứ lúc nào con đòi — con biết trước thì ít mặc cả hơn.
- Xem cùng con một lúc và nói chuyện về thứ đang xem.
- Không mở màn hình trong bữa ăn và trước giờ ngủ.
- Chuẩn bị sẵn vài hoạt động thay thế để dùng vào lúc mình bận: hộp đất nặn, giấy màu, chậu nước và mấy cái cốc.
An toàn mùa hè
- Đuối nước là nguy cơ số một của hè — xô chậu trong nhà, ao hồ quanh nhà, bể bơi phao ở sân. Đổ hết nước sau khi dùng, đậy và rào.
- Không để trẻ ở nhà một mình, kể cả vài phút.
- Nắng nóng: tránh ra ngoài giờ nắng gắt, đội mũ, uống nước thường xuyên chứ đừng đợi con kêu khát.
- Quạt, điều hoà: không để quạt thổi thẳng vào người con suốt đêm, điều hoà để nhiệt độ vừa và có chăn mỏng.
- Muỗi và bệnh mùa hè: ngủ màn, dọn chỗ đọng nước quanh nhà.
- Đi chơi xa, về quê: mang theo thẻ bảo hiểm y tế và biết cơ sở y tế gần nơi tới.
Trở lại lớp sau hè
- Nói trước với con vài ngày, nhắc lại những thứ con thích ở lớp.
- Con khóc lại trong tuần đầu là bình thường, kể cả với trẻ đã đi học cả năm trước.
- Chào tạm biệt ngắn và dứt khoát, nói rõ khi nào đón.
- Hỏi cô sau vài hôm xem con hoà lại thế nào.
- Đổi lớp, đổi cô sau hè thì nói trước với con, và cho con làm quen cô mới nếu trường cho.
Điều đáng nhớ
Hè của trẻ mầm non không cần lịch kín hoạt động, không cần lớp năng khiếu, không cần học chữ trước.
Thứ đáng giữ chỉ có hai: một chỗ trông con an toàn đã chốt sớm, và giờ ngủ với giấc trưa không trôi quá xa. Giữ được hai thứ đó thì tháng Chín con vào lớp nhẹ nhàng, còn hè thì cứ để con chơi.