Nhà có hai con cách nhau vài tuổi thì đến một năm nào đó sẽ gặp bài toán này: bé lớn vào lớp một, bé nhỏ vào mẫu giáo — hai trường, hai giờ vào, hai giờ tan, và chỉ có một hoặc hai người lớn đưa đón.
Đây là bài toán địa lý và giờ giấc, giải được bằng cách tính trước một mùa hè.
Bắt đầu từ bản đồ, không phải từ danh sách trường
Việc đầu tiên không phải là so trường nào tốt hơn, mà là vẽ ra tuyến đường thật của nhà mình:
- Nhà — trường bé lớn — trường bé nhỏ — chỗ làm của bố mẹ. Vẽ thứ tự đó ra giấy.
- Đi thử một lần vào đúng giờ cao điểm, không phải giờ vắng. Đo bằng đồng hồ.
- Cộng cả thời gian dừng lại: dắt con vào cổng, chờ giao con cho cô, quay ra lấy xe. Mỗi điểm dừng thường mất năm tới mười phút, và đó là phần hay bị quên khi tính.
Ba bước đó cho biết ngay phương án nào chạy được mỗi ngày trong chín tháng, chứ không chỉ chạy được trong tưởng tượng.
Ba cách sắp thường gặp
Cách 1 — hai trường trên cùng một tuyến. Tốt nhất nếu làm được: đưa bé nhỏ trước rồi bé lớn, hoặc ngược lại, trên cùng một đường đi. Khi chọn trường mầm non cho bé nhỏ, hãy lấy trường tiểu học của bé lớn làm điểm neo và tìm quanh đó.
Cách 2 — chia người. Bố đưa một bé, mẹ đưa một bé. Đơn giản, nhưng phải bàn kỹ ai đưa ai đón, và phải có phương án cho hôm một người bận.
Cách 3 — lệch giờ. Trường mầm non thường nhận sớm và trả muộn hơn tiểu học. Tận dụng chỗ chênh đó: gửi bé nhỏ sớm rồi mới đưa bé lớn, chiều đón bé lớn trước rồi đón bé nhỏ sau.
Phần lớn gia đình cuối cùng dùng kết hợp cả ba, tuỳ ngày.
Những câu cần hỏi hai trường
- Giờ nhận sớm nhất và giờ trả muộn nhất của từng trường — đây là con số quyết định mọi thứ.
- Có trông muộn không, phí bao nhiêu — thường chỉ cần thêm hai mươi phút là cả tuyến chạy được.
- Trường tiểu học có bán trú không, và có giữ tới mấy giờ chiều.
- Trường mầm non có nhận sớm không, có cho ăn sáng ở lớp không.
- Ai được đón thay, khai báo thế nào — làm thủ tục này ở cả hai trường ngay đầu năm.
Đừng để tiêu chí "trường tốt" đè bẹp tiêu chí "chạy được"
Đây là chỗ nhiều gia đình vấp. Một trường tốt hơn chút ít nhưng lệch tuyến mười lăm phút nghĩa là mỗi ngày mất thêm nửa tiếng, mỗi năm mất hơn một trăm giờ — và thường sau vài tháng thì cả nhà đuối, con bị đón muộn liên tục, bố mẹ cáu.
Thứ tự ưu tiên hợp lý cho nhà hai con:
- Tuyến đường chạy được mỗi ngày mà không phải gồng.
- Giờ giấc hợp với ca làm của bố mẹ.
- An toàn: giấy phép, sĩ số trên số cô, bếp, cổng trường.
- Những thứ còn lại.
Hai anh em cùng trường — nếu có thể
Một số trường có cả mầm non và tiểu học trong cùng khuôn viên hoặc cùng chủ đầu tư. Nếu có lựa chọn đó ở gần nhà thì đáng xem:
- Một điểm dừng thay vì hai — thứ quý nhất.
- Anh chị em gặp nhau trong ngày, bé nhỏ đỡ bỡ ngỡ.
- Một đầu mối liên lạc, một lịch nghỉ.
- Có nơi giảm học phí cho anh em cùng học — cứ hỏi.
Nhưng vẫn phải xem từng cấp riêng: trường tiểu học tốt không bảo đảm khối mầm non tốt, và ngược lại. Đi xem cả hai khối, hỏi riêng từng khối.
Bé lớn vào lớp một — đừng quên bé nhỏ trong nhà
Năm bé lớn vào lớp một là năm cả nhà dồn sự chú ý vào bé ấy. Bé nhỏ thường cảm nhận rõ điều đó:
- Bé nhỏ có thể quấy hơn, bám hơn, đòi làm em bé lại — đó là cách trẻ nói rằng mình cũng muốn được chú ý.
- Dành riêng ít phút mỗi ngày cho bé nhỏ, không kèm bé lớn — mười phút có mặt thật sự hơn cả buổi ở cùng mà đang bận.
- Đừng lấy bé lớn ra so: "anh con đi học không khóc" là câu làm hỏng cả hai đứa.
- Cho bé nhỏ một việc riêng của mình: cặp riêng, chỗ để giày riêng, nhiệm vụ nhỏ trong nhà.
Nhờ bé lớn trông em — tới đâu thì dừng
- Trẻ tiểu học không phải người trông trẻ. Bé lớn chơi cùng em thì tốt, nhưng không giao trách nhiệm trông em cho một đứa trẻ bảy, tám tuổi.
- Không để hai anh em ở nhà một mình, dù chỉ nửa tiếng.
- Không nhờ bé lớn trông em ở chỗ có nước, có bếp, có cầu thang, gần đường.
- Khen bé lớn khi giúp đỡ, nhưng đừng để việc đó thành nghĩa vụ hằng ngày — tuổi thơ của bé lớn cũng cần được giữ.
Hôm nào hỏng kế hoạch thì sao
Chín tháng thì thế nào cũng có hôm một con ốm, một người bận đột xuất, xe hỏng. Chuẩn bị sẵn thì hôm đó không thành khủng hoảng:
- Một người dự phòng cố định, đã khai báo ở cả hai trường.
- Vài số điện thoại phụ huynh cùng lớp của cả hai con.
- Biết trước phí trông muộn của từng trường, để hôm kẹt thì chọn ngay không phải cân nhắc.
- Thoả thuận trước trong nhà: con ốm thì ai nghỉ làm — bàn lúc bình thường dễ hơn bàn lúc đang cuống.
Bài toán hai con không khó, nó chỉ đòi tính trước một mùa hè thay vì xoay từng ngày — và phần lớn công sức nằm ở một buổi chiều đi thử tuyến đường.
