Trung tâm tiếng Anh cho trẻ ở đâu nhiều nhất, và điều đó nói lên gì

Danh bạ MamNon ghi nhận số trung tâm tiếng Anh phục vụ trẻ nhỏ ở từng địa phương, và bức tranh phân bố khá thú vị.

Ba nơi có số trung tâm tiếng Anh vượt số trường mầm non:

• Đà Nẵng — 374 trung tâm tiếng Anh so với 345 trường mầm non.
• Huế — 125 so với 103.
• An Giang — 104 so với 98.

Ngoài ra, một số tỉnh có tỷ lệ rất cao dù chưa vượt: Quảng Ngãi (111 trung tâm / 70 trường mầm non), Quảng Trị (87/80), Hà Tĩnh (79/51), Nghệ An (144/141).

Còn ở hai đô thị lớn, con số tuyệt đối áp đảo nhưng tỷ lệ thấp hơn: Hà Nội 1.840 trung tâm / 3.959 trường mầm non, TP.HCM 2.052 / 4.662.

Con số này nói lên điều gì

Đáng chú ý là các tỉnh miền Trung tập trung ở nhóm tỷ lệ cao. Có vài cách giải thích, và có lẽ đúng cả:

• Truyền thống coi trọng học hành ở dải này — đầu tư vào giáo dục là lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình.
• Kỳ vọng con đi xa: nhiều gia đình miền Trung có người thân làm việc ở tỉnh khác hoặc nước ngoài, và ngoại ngữ được nhìn như hành trang.
• Chi phí mở trung tâm thấp hơn mở trường — một lớp học, vài giáo viên, không cần bếp, không cần sân chơi, không cần giấy phép nặng như cơ sở giáo dục mầm non.

Điểm cuối quan trọng: số trung tâm nhiều không tự nó chứng minh trẻ ở đó học tốt hơn. Nó chỉ cho biết thị trường này dễ mở và có người mua.

Điều nghiên cứu nói và không nói

Trước khi quyết cho con học, vài điều đáng biết:

• Trẻ nhỏ học ngôn ngữ tốt qua tương tác và lặp lại tự nhiên — nghe, nói, chơi cùng người dùng ngôn ngữ đó. Không phải qua bài tập.
• Không có bằng chứng nào cho thấy bắt đầu lúc ba tuổi thì hơn hẳn lúc năm hay sáu tuổi. Lợi thế của việc học sớm chủ yếu nằm ở phát âm, và chỉ khi tiếp xúc thường xuyên với người nói tốt.
• Học một hai buổi mỗi tuần không đủ để thành thạo. Đó là làm quen, không phải học ngôn ngữ — và làm quen thì hoàn toàn ổn, miễn kỳ vọng đúng.
• Tiếng mẹ đẻ là nền. Trẻ vững tiếng Việt học ngoại ngữ dễ hơn trẻ chưa vững cả hai.

Nếu quyết cho con học: chọn thế nào

Với trẻ mầm non, tiêu chí khác hẳn khi chọn cho trẻ lớn:

1. "Một buổi học diễn ra thế nào ạ?" Nghe kỹ. Nếu phần lớn thời gian là ngồi bàn làm bài, đó là cách dạy của lứa tuổi khác.
2. "Lớp có bao nhiêu cháu ạ?" Trẻ mầm non cần lớp nhỏ để có lượt nói. Lớp hai chục cháu thì con ngồi nghe là chính.
3. "Buổi học dài bao lâu ạ?" Với trẻ ba bốn tuổi, bốn lăm phút đã là dài.
4. "Cô có kinh nghiệm dạy lứa tuổi này không ạ?" Dạy trẻ mầm non khác hẳn dạy học sinh — cần kỹ năng quản lý lớp và kiên nhẫn nhiều hơn là trình độ ngôn ngữ cao.
5. "Trung tâm đánh giá con bằng cách nào ạ?" Nếu nghe thấy điểm số, xếp hạng, hay bài kiểm tra cho trẻ mầm non thì nên tìm nơi khác.
6. Xin ngồi dự một buổi trước khi đăng ký. Nơi tự tin sẽ đồng ý.

Dấu hiệu nên tránh

• Hứa kết quả cụ thể theo mốc thời gian: "sau ba tháng con nói được câu dài". Không ai nói trước được điều đó với trẻ mầm non.
• Giục đóng trọn khoá dài với ưu đãi có hạn. Với trẻ nhỏ, khoá ngắn để thử là hợp lý hơn.
• Trưng bày xếp hạng học viên nhí hoặc so sánh các cháu với nhau.
• Không cho phụ huynh xem lớp với lý do không rõ ràng.
• Chương trình nặng bài tập về nhà cho trẻ mầm non.

Cách rẻ hơn và thường hiệu quả không kém

Nếu ngân sách eo hẹp hoặc nơi ở không có trung tâm phù hợp, vài cách dùng được:

• Bài hát và truyện tranh tiếng Anh ở nhà, mỗi ngày mươi phút. Lặp lại vài bài quen thuộc hiệu quả hơn nghe nhiều thứ mới.
• Vài câu cố định trong sinh hoạt: chào buổi sáng, gọi tên đồ vật lúc ăn. Đều đặn quan trọng hơn nhiều.
• Không cần bố mẹ phát âm chuẩn. Con nghe thêm từ nguồn khác; phần bố mẹ làm là tạo thói quen và sự vui vẻ.
• Đừng bật màn hình thay cho tương tác. Ngôn ngữ hình thành qua qua lại giữa người với người, không qua việc xem thụ động.

Câu hỏi nên tự hỏi trước

Trước khi ghi danh cho con, ba câu đáng suy nghĩ:

• Con có còn đủ thời gian để chơi không? Con đã ở lớp cả ngày. Thêm hai ba buổi mỗi tuần là đã nhiều với tuổi này.
• Mình làm việc này vì con hay vì lo con thua bạn? Câu trả lời trung thực giúp quyết định đúng hơn.
• Nếu dừng sau ba tháng thì có sao không? Nếu câu trả lời là không sao, thì cứ thử ngắn rồi xem con thích tới đâu.

Không có gì sai khi cho con học sớm, miễn là con vẫn được chơi đủ và không ai đặt lên vai con một kỳ vọng mà chính người lớn cũng không đo được.