Ở các thành phố lớn, rất nhiều gia đình trẻ bắt đầu cuộc sống trong một phòng trọ hai mươi mét vuông, một căn hộ chung cư cũ xuống cấp, hoặc một gác lửng trên nhà người quen. Không đổi được diện tích ngay, nhưng đổi được cách sắp xếp — và phần lớn tai nạn của trẻ nhỏ nằm đúng ở cách sắp xếp.
Bài này gom lại những việc làm được ngay, không tốn mấy tiền.
Chỗ ở chật: sáu điểm nguy hiểm hay gặp
- Bếp ngay cạnh chỗ chơi. Nồi nước sôi, dầu nóng, bình gas, phích nước ở tầm tay trẻ. Cách rẻ nhất: một tấm chắn hoặc một hàng rào nhựa tách bếp khỏi phần sàn, và quay cán nồi vào trong.
- Gác lửng và cầu thang. Bậc dốc, không tay vịn, lan can thưa. Che lan can bằng lưới, chắn đầu cầu thang bằng cổng chặn — trẻ tập đi ngã cầu thang là tai nạn phổ biến nhất trong nhóm này.
- Cửa sổ và ban công. Chung cư cũ hay có ban công lan can thấp hoặc thưa. Không kê ghế, thùng, giường sát lan can — trẻ trèo lên là vượt được ngay. Lắp lưới an toàn nếu ở tầng cao.
- Ổ điện và dây điện. Bịt ổ điện bằng nắp che, gom dây điện chạy ngang sàn, không để quạt và nồi cơm ở tầm với.
- Đồ nặng chồng cao. Tủ, kệ, thùng hàng xếp cao trong phòng chật rất dễ đổ khi trẻ bám vào. Cố định kệ vào tường, đồ nặng để dưới thấp.
- Thuốc và hoá chất. Nước tẩy, nước lau sàn, thuốc, dầu gió để cao và khoá. Không sang chiết vào chai nước ngọt — đây là nguyên nhân ngộ độc trẻ em hàng đầu.
Cách kiểm nhanh: ngồi xuống sàn, nhìn căn phòng ở tầm mắt của trẻ. Thứ gì trong tầm với mà không an toàn thì dời đi. Mất mười lăm phút, làm một lần.
Thoát hiểm — việc hay bị bỏ qua nhất
Nhà trọ và chung cư cũ thường chỉ có một lối ra, cửa cuốn hoặc khung sắt bịt kín:
- Biết lối ra thứ hai nếu có, và giữ nó không bị chặn bởi đồ đạc.
- Chìa khoá cửa cuốn, khoá chuồng cọp để một chỗ cố định, cả nhà đều biết.
- Không để xe máy, bình gas, đồ dễ cháy chắn ngay lối ra.
- Một bình chữa cháy nhỏ trong nhà — không đắt, và một lần dùng được là đủ đáng giá.
- Ở chung cư: biết cầu thang bộ ở đâu, đi thử một lần cùng con.
Con cần chỗ vận động mà nhà không có
Trẻ mầm non cần chạy nhảy mỗi ngày. Phòng chật không cho phép, nên phải tìm chỗ bên ngoài:
- Sân chung cư, sân đình, sân nhà văn hoá, công viên nhỏ gần nhà — đi mỗi ngày dù chỉ ba mươi phút.
- Sân trường tiểu học gần nhà ngoài giờ học, nhiều nơi cho vào chơi chiều tối.
- Đi bộ cùng con thay vì lúc nào cũng chở xe máy — đi bộ cũng là vận động.
- Trong nhà: một tấm thảm hoặc chiếu làm "khu của con", vài động tác vận động đơn giản, trò chơi vận động tại chỗ.
- Đừng dùng màn hình để bù cho việc thiếu chỗ chơi. Ngồi yên được vài tiếng không phải là ngoan, đó là trẻ hết cách.
Ngủ và học trong một phòng chung
- Một góc cố định cho con ngủ, dù chỉ là một chiếu và một cái rèm ngăn — trẻ cần chỗ thuộc về mình.
- Giữ giờ ngủ đều kể cả khi người lớn còn thức: tắt đèn lớn, hạ tiếng.
- Tivi và điện thoại tắt trước giờ ngủ — ánh sáng và tiếng làm trẻ khó vào giấc, mà trẻ thiếu ngủ thì cáu và hay ốm.
- Một hộp đựng đồ của con: dạy con cất đồ vào đó. Nhà chật mà gọn thì rộng hơn hẳn nhà rộng mà bừa.
- Thoáng khí: mở cửa cho gió lùa mỗi ngày, nhất là phòng có bếp trong cùng không gian.
Ở trọ thì xin học cho con thế nào
Đây là lo lắng lớn nhất của gia đình thuê nhà, và nhiều người tự loại mình trước khi hỏi.
- Đăng ký tạm trú tại nơi ở. Đây là việc nên làm sớm, không chỉ để xin học mà cho nhiều thủ tục khác.
- Hỏi thẳng trường công gần nhà: "Nhà em ở trọ tại đây, có tạm trú, con em xin học được không ạ?" Hỏi một câu mất ba phút, còn tự đoán thì mất cả cơ hội.
- Hỏi UBND phường, xã về tuyến tuyển sinh và giấy tờ cần chuẩn bị.
- Trường tư và nhóm trẻ độc lập không theo tuyến — luôn là phương án song song. Nhớ kiểm giấy phép, sĩ số, bếp và lối thoát trước khi gửi.
- Chuẩn bị giấy tờ sớm: giấy khai sinh, giấy tờ cư trú, sổ tiêm chủng.
Chọn trường khi ở trọ: ưu tiên khác một chút
Gia đình ở trọ thường ít phương tiện và giờ giấc eo hẹp, nên thứ tự ưu tiên hợp lý là:
- Gần — đi bộ hoặc vài phút xe. Gần thì đưa đón được mỗi ngày, ốm thì chạy tới nhanh.
- Giờ giấc hợp với ca làm của bố mẹ.
- An toàn: giấy phép, sĩ số, bếp, lối thoát.
- Chi phí thật cả năm, không chỉ học phí tháng.
Mấy thứ hào nhoáng — phòng đẹp, nhiều lớp năng khiếu — xếp sau. Cái quyết định con có đi học đều hay không là khoảng cách và giờ giấc.
Nếu sắp chuyển chỗ trọ
- Hỏi trường trước khi chuyển: con có học tiếp được không nếu nhà xa hơn một chút. Nhiều khi giữ trường cũ tốt hơn đổi trường.
- Nếu phải đổi: xin giấy tiếp nhận ở nơi đến trước, rồi mới rút hồ sơ nơi đi.
- Nói trước với con về việc chuyển nhà, chuyển lớp — trẻ cần vài ngày để quen ý nghĩ đó.
- Đăng ký tạm trú ở chỗ mới ngay, đừng để lâu.
Điều đáng nhớ
Diện tích không quyết định đứa trẻ lớn lên thế nào. Thứ quyết định là con có được ăn ngủ đúng giấc, có chỗ an toàn để chơi, có người lớn nói chuyện với mình mỗi ngày hay không — và cả ba thứ đó làm được trong hai mươi mét vuông.
Việc duy nhất không được lơ là: bếp, cầu thang, ban công, ổ điện và hoá chất. Bỏ một buổi sắp xếp lại năm chỗ đó là mua được sự yên tâm cho cả năm.
