Nhóm trẻ tư thục quanh khu công nghiệp: cách xem cho đúng trước khi gửi

Quanh các khu công nghiệp lớn, phần đông người lao động là gia đình trẻ từ tỉnh khác tới: không hộ khẩu tại chỗ, không ông bà ở gần, làm ca kíp. Trường công thì ít chỗ và thường ưu tiên theo tuyến; trường tư quy mô lớn thì xa và đắt. Nên nơi giải bài toán ấy trên thực tế là nhóm trẻ độc lập tư thục — thường mở ngay trong khu nhà trọ.

Loại hình này là hợp pháp và cần thiết. Vấn đề là chất lượng chênh nhau rất xa, mà người đi gửi thường chỉ có một buổi chiều để quyết. Bài này liệt kê những thứ nhìn được bằng mắt trong mười lăm phút.

Bước một: xem giấy phép, và xem cho đúng

• Quyết định cho phép thành lập nhóm trẻ do UBND cấp xã, phường cấp. Đây là giấy quan trọng nhất — xin xem bản gốc, đừng ngại.
• Đọc số trẻ được phép nhận ghi trên đó, rồi đối chiếu với số trẻ đang có mặt.
• Hỏi người trông có bằng cấp gì: giáo viên mầm non, hay chứng chỉ bảo mẫu. Hỏi có mấy người trông cùng lúc.
• Không có giấy phép thì đừng gửi, dù rẻ hơn và tiện hơn. Cơ sở không phép nghĩa là không ai kiểm tra định kỳ, và có chuyện xảy ra thì gia đình không có chỗ nào để nhờ can thiệp.

Muốn chắc hơn: hỏi ở phường, xã xem cơ sở đó có trong danh sách được cấp phép không. Một cuộc hỏi mất mười phút.

Bước hai: đứng xem lúc đông trẻ nhất

Đi xem vào giữa buổi sáng hoặc giờ ăn trưa, đừng đi lúc chiều muộn khi trẻ đã về gần hết. Những thứ đếm được:

• Bao nhiêu trẻ, bao nhiêu người lớn. Trẻ càng nhỏ càng cần nhiều người trông. Nhóm nhà trẻ mà một người trông cả chục cháu là không ai xoay kịp — không phải vì cô không tốt, mà vì tay chỉ có hai.
• Trẻ đang làm gì. Có đồ chơi, có hoạt động, hay ngồi im trước màn hình cả buổi.
• Cô nói với trẻ thế nào. Nghe vài phút là ra: giọng bình thường hay giọng quát.
• Trẻ có dám lại gần cô không. Trẻ được đối xử tử tế thì tự nhiên sán lại; trẻ sợ thì né.

Bước ba: bếp và chỗ ăn

• Xin xem bếp. Nơi từ chối cho xem bếp là thông tin đáng lưu ý.
• Thực phẩm mua ở đâu, có ghi chép nguồn không.
• Có lưu mẫu thức ăn không — đây là quy định bắt buộc, và là thứ cứu được nhiều rắc rối nếu có sự cố.
• Nước uống cho trẻ lấy từ đâu.
• Thực đơn tuần có dán không, có thay đổi theo ngày không hay tuần nào cũng y hệt.
• Chỗ rửa tay: có xà phòng, có vừa tầm trẻ không.

Bước bốn: an toàn của căn nhà

Nhóm trẻ thường mở trong nhà ở, nên phải xem như xem một căn nhà có trẻ nhỏ:

• Lối thoát khi có cháy. Nhà ống một lối ra duy nhất, cửa cuốn, chuồng cọp bịt kín là rủi ro thật. Hỏi có bình chữa cháy không, đặt ở đâu.
• Cầu thang, ban công, cửa sổ: có chắn không.
• Ổ điện có nắp che, dây điện có chạy ngang chỗ trẻ chơi không.
• Phích nước, nồi cơm, bếp đặt ngoài tầm với.
• Nền nhà khô hay trơn ướt.
• Cửa ra đường có chốt cao — nhà trọ gần đường lớn thì đây là việc sống còn.
• Chỗ ngủ trưa: có đủ chiếu, chăn riêng, thoáng không.

Bước năm: hỏi những câu thực tế của nhà làm ca

1. "Cô nhận từ mấy giờ, trả tới mấy giờ ạ?" Nhà làm ca ba cần biết chính xác.
2. "Có nhận trông qua đêm hoặc trông cuối tuần không ạ?" Một số nhóm có, một số không — hỏi thẳng.
3. "Con ốm nhẹ thì cô có nhận không, ốm ở lớp thì cô báo ai?"
4. "Một tháng gia đình đóng tổng bao nhiêu, đầu năm có khoản gì ạ?" Xin xem một phiếu thu gần đây.
5. "Cháu ở đây được bao lâu rồi?" — hỏi vài phụ huynh khác đang đón con. Người đã gửi lâu nói thật hơn mọi lời giới thiệu.

Những dấu hiệu nên đi tìm chỗ khác

• Không có giấy phép, hoặc viện cớ không cho xem.
• Không cho phụ huynh vào trong, chỉ giao nhận con ở cửa mà không giải thích được lý do.
• Số trẻ vượt xa số ghi trên giấy phép.
• Trẻ sợ khi cô lại gần, hoặc thấy có trẻ bị quát, bị doạ ngay lúc mình đang đứng đó.
• Nhà chỉ có một lối ra bị khoá, không bình chữa cháy.
• Không trả lời được về tiền, nói vòng vo, không có phiếu thu.
• Hứa những thứ nghe quá dễ: nhận mọi giờ, mọi tuổi, ốm thế nào cũng nhận.

Giá rẻ hơn chút ít không bù được rủi ro. Mà thường thì chỗ làm đúng cũng không đắt hơn bao nhiêu.

Sau khi gửi rồi

• Thỉnh thoảng đón sớm hơn giờ quen để thấy lớp lúc bình thường, không phải lúc đã dọn dẹp chờ phụ huynh.
• Nhìn con mỗi tối: vết bầm, vết xước, thay đổi trong ăn ngủ. Có gì thì hỏi cô ngay và hỏi bình tĩnh — phần lớn là chuyện va quệt bình thường của trẻ con.
• Nghe cách con kể về cô. Trẻ ba, bốn tuổi kể không đầu đuôi nhưng thái độ thì thật.
• Giữ liên lạc với vài phụ huynh cùng lớp — vừa biết thông tin, vừa có người đón thay lúc kẹt ca.

Và hỏi thêm ở công ty

Một số doanh nghiệp và khu công nghiệp có hỗ trợ cho lao động nữ nuôi con nhỏ, có nơi còn có nhà trẻ riêng cho con công nhân. Đây là thứ ít người hỏi nên nhiều người không biết mình có:

• Hỏi công đoàn hoặc phòng nhân sự về hỗ trợ tiền gửi trẻ.
• Hỏi xem khu công nghiệp có nhà trẻ dành cho con người lao động không.
• Hỏi phường, xã nơi trọ về danh sách cơ sở được cấp phép và các khoản hỗ trợ theo diện.

Ba câu hỏi đó mất một buổi, nhưng thứ chúng đổi lại là chỗ gửi con yên tâm cho cả năm.