Bố chạy tuyến Bắc — Nam. Đi bốn ngày, về hai ngày, rồi lại đi. Có chuyến kéo dài cả tuần. Con ba tuổi quen nghe "bố đang trên đường" hơn là thấy bố ở nhà.
Nghề lái xe đường dài, chạy công trình, đi tàu, đi giàn — tất cả có chung một nhịp: vắng nhà nhiều ngày rồi về vài ngày. Nhịp đó tạo ra một nhóm chuyện riêng mà nhà có hai người lớn ở nhà không gặp.
Cái khó riêng
- Người ở nhà làm việc của hai người trong suốt thời gian kia vắng — và không có lúc nào được đổi ca.
- Lịch không đoán trước được: hàng gấp, kẹt xe, hỏng xe — kế hoạch đổi liên tục.
- Gọi về vào giờ thất thường, có khi con đã ngủ.
- Ngày về là ngày đảo lộn: người vừa về thì cần ngủ bù, còn con thì muốn chơi ngay.
- Con không quen có thêm một người lớn trong nhà rồi lại thiếu — cứ vài ngày một lần.
Giữ nếp cho con
- Giờ ăn, giờ ngủ của con không đổi theo việc bố có nhà hay không. Đây là điều quan trọng nhất trong cả bài.
- Đừng để con thức chờ người về muộn; gặp buổi sáng cũng được.
- Dùng một tấm lịch có hình: dán hình xe ở những ngày bố đi, hình nhà ở ngày bố về. Trẻ ba bốn tuổi không hiểu "thứ Năm" nhưng hiểu tấm lịch.
- Đừng hứa chắc ngày về nếu chưa chắc — hứa rồi lỡ thì con hụt hẫng thật. Nói "khoảng cuối tuần" thay vì "chiều thứ Bảy".
- Giữ một việc cố định của người ở nhà: đọc chuyện tối, tắm cho con — thứ không đổi dù ai vắng.
Gọi về thế nào cho có ích
- Ngắn và đều hơn dài và thưa — năm phút mỗi tối tốt hơn một tiếng mỗi tuần.
- Gọi vào một giờ cố định nếu được, để con biết mà chờ.
- Đừng bắt con "chào bố đi", "nói gì đi". Con im là chuyện thường; cứ để con làm việc của con trước ống kính.
- Kể chuyện của mình: hôm nay bố đi qua đâu, thấy gì. Con cần hình dung được bố đang ở một nơi có thật.
- Đọc chuyện qua điện thoại — cách hiệu quả mà nhiều nhà bỏ qua.
- Ghi âm giọng đọc chuyện để người ở nhà mở cho con nghe những hôm không gọi được.
- Tuyệt đối không gọi video khi đang lái. Dừng xe hẳn rồi hãy gọi — đây là chuyện an toàn của chính bố.
Ngày về
Đây là phần hay sinh chuyện nhất mà ít ai chuẩn bị.
- Con lạ, con bám mẹ, thậm chí không theo trong vài giờ đầu — bình thường, nhất là với trẻ dưới ba tuổi.
- Đừng ép ôm, đừng trách con "quên bố rồi à".
- Vào bằng việc làm cùng: cùng ăn, cùng tắm, cùng đưa đi học. Quen hơi nhanh hơn quen mặt.
- Đừng đổi luật nhà ngay khi về. Người vừa về hay thấy con được chiều quá hoặc bị nghiêm quá, rồi sửa ngay — con rối và người ở nhà bị hụt quyền.
- Bàn chuyện cách nuôi lúc con không có mặt, không tranh luận trước mặt con.
- Đừng bù đắp bằng quà mỗi chuyến — con sẽ chờ món quà thay vì chờ người.
- Người vừa về cần ngủ bù: nói rõ với con "bố ngủ một lúc rồi bố chơi với con", và giữ đúng lời.
Việc người đi xa vẫn làm được
- Xin số của cô và nhắn thẳng với cô — đừng để mọi liên lạc dồn hết lên người ở nhà.
- Vào nhóm lớp để xem ảnh và thông báo.
- Nhận một việc cụ thể làm từ xa: nhắc lịch tiêm, gọi cho ông bà, lo giấy tờ qua mạng.
- Hỏi người ở nhà một câu thật: "hôm nay em có mệt không" — chứ không chỉ hỏi về con.
Giữ sức cho người ở nhà
- Đăng ký hai người đón con với trường — không thể chỉ có một người trong danh sách.
- Gộp đưa đón với vài nhà cùng xóm.
- Giữ vài tiếng mỗi tuần không phải trông con, dù chỉ để ngủ.
- Nói khi đuối, sớm hơn lúc đã cáu — phần lớn xích mích của nhà kiểu này là chuyện mệt chứ không phải chuyện tình cảm.
Khi nào thì nên để ý ở con
- Con thụt lùi kéo dài: đái dầm lại, bám mẹ không rời, bỏ nói.
- Con không hỏi về người đi xa nữa, kể cả khi trước đó hay hỏi.
- Con hay đau bụng, đau đầu mà khám không ra bệnh.
- Con lo lắng quá mức về an toàn của bố, hỏi đi hỏi lại chuyện tai nạn.
Khi đó nên nói với cô và đưa con đi khám để được đánh giá.
Điều đáng nhớ
Trẻ chịu được việc một người lớn vắng nhà nhiều ngày — điều con khó chịu được là mọi thứ đổi theo mỗi lần người đó đi và về.
Nên việc cần giữ chỉ có hai: ngày của con không đổi dù ai vắng, và một cuộc gọi ngắn đều đặn vào giờ con biết trước. Hai thứ đó làm được thì nghề nào cũng nuôi con ổn.