Mua đồ cho con: món nào đáng chi, món nào không cần

Cái xe chòi chân mua ở chợ ba trăm nghìn, bánh lỏng sau một tuần. Bộ đồ chơi nhựa có mùi hắc. Cái ghế ăn không có dây an toàn. Đôi dép đi học trơn tuột mỗi lần sàn ướt.

Đồ dùng cho trẻ mầm non ở Việt Nam có đủ mọi mức giá, và đắt không có nghĩa là an toàn hơn. Nhưng có mấy thứ nên nhìn trước khi mua — và phần lớn chỉ mất một phút cầm lên xem.

Nhìn gì khi mua

• Có nhãn ghi rõ nơi sản xuất, đơn vị nhập khẩu, độ tuổi phù hợp — món không có một dòng chữ nào là món không ai chịu trách nhiệm.
• Độ tuổi ghi trên hộp là cảnh báo an toàn, không phải gợi ý trình độ. Ghi "trên 3 tuổi" thường nghĩa là có chi tiết nhỏ, không phải là trẻ 2 tuổi chơi sẽ không hiểu.
• Mùi. Nhựa có mùi hắc, cao su nồng thì bỏ qua — trẻ mầm non ngậm mọi thứ.
• Sơn có bong không, cạnh có sắc không, mối nối có kẹp tay không.
• Chi tiết nhỏ có thể rời ra: mắt thú bông, bánh xe, cúc. Kéo thử một cái.
• Pin cúc áo: nắp pin phải bắt ốc, không bung bằng tay.
• Dây dài ở đồ chơi kéo, ở mũ áo — nguy cơ quấn cổ.

Mấy món đáng bỏ tiền hơn

Không phải món nào cũng cần loại tốt, nhưng bốn nhóm này thì nên:

1. Mũ bảo hiểm cho con — vừa đầu, cài được quai, đạt chuẩn. Đây là món đáng đầu tư nhất trong cả danh sách.
2. Ghế ngồi xe máy hoặc ô tô: chắc chắn, có đai, lắp đúng cách. Ghế lỏng còn nguy hiểm hơn không ghế.
3. Giày dép đi học: vừa chân, đế bám, quai giữ được gót. Dép rộng tuột là lý do thật của rất nhiều cú ngã.
4. Ghế ăn có dây an toàn nếu nhà dùng ghế cao.

Mấy món không cần tốn nhiều

• Đồ chơi: khối gỗ, đất nặn, hộp giấy, đồ nhà bếp cũ thường giữ chân trẻ lâu hơn đồ điện tử đắt tiền.
• Quần áo đi học: cotton thấm mồ hôi, chun lưng dễ cởi — quan trọng hơn hẳn thương hiệu. Con sẽ làm bẩn và sẽ chóng chật.
• Balo: nhẹ, một ngăn chính, con tự mở được.
• Đồ dùng học tập: bút màu to dễ cầm là đủ; không cần bộ nhiều món.
• Sách: sách cũ, sách mượn, sách tự làm đều dùng tốt.

Đồ cũ, đồ xin lại

Dùng lại đồ là chuyện bình thường và tiết kiệm thật. Chỉ cần lọc ba nhóm:

• Quần áo, sách, đồ chơi gỗ và nhựa nguyên khối — dùng lại tốt, chỉ cần giặt rửa.
• Kiểm kỹ trước khi dùng lại: nứt vỡ, mốc, thiếu mảnh, pin chảy nước.
• Không dùng lại mũ bảo hiểm đã va đập, ghế xe đã qua tai nạn, và núm ti đã cũ nứt — nhóm này liên quan trực tiếp tới an toàn.

Quà tặng — nói trước cho nhẹ nhà

• Nói với ông bà và người thân về việc quà — nhiều nhà ngập đồ chơi vì mỗi dịp mỗi người tặng một món.
• Gợi ý cụ thể: sách, màu vẽ, một buổi đi chơi cùng nhau, hoặc góp vào món con đang cần.
• Món quà có pin, có chi tiết nhỏ thì kiểm trước khi đưa con.
• Đồ đắt tiền đừng cho mang đi lớp — vừa dễ mất, vừa tạo so sánh giữa các cháu.
• Quà đi dự sinh nhật thì thống nhất một mức chung với nhóm phụ huynh nếu được.

Khi mua qua mạng

• Xem ảnh thật và đánh giá có ảnh của người mua, không chỉ xem ảnh quảng cáo.
• Đọc kỹ kích thước — rất nhiều món về tới nơi mới thấy bé hơn hoặc to hơn hẳn.
• Món liên quan an toàn thì nên mua chỗ xem được tận tay: mũ bảo hiểm, ghế xe, xe đạp.
• Giữ hộp và hoá đơn trong thời gian đầu để còn đổi trả.
• Cảnh giác với đồ giá rẻ bất thường ở nhóm hàng an toàn.

Khi đồ đã mua có vấn đề

• Ngừng cho con dùng ngay, đừng "để tạm dùng nốt".
• Báo người bán và giữ lại bằng chứng: ảnh, hộp, hoá đơn.
• Con nuốt phải chi tiết, pin, nam châm — đi viện ngay, mang theo món đồ để bác sĩ biết.
• Mẩn ngứa, bỏng rát sau khi dùng một món — ngừng dùng và đi khám.
• Nói với các nhà khác trong lớp nếu món đó nhiều nhà cùng mua.

Điều đáng nhớ

Danh sách đồ dùng cho một đứa trẻ mầm non ngắn hơn nhiều so với thứ người ta bán.

Chọn cho gọn thì nhớ hai vế: chi cho những món liên quan tới an toàn — mũ bảo hiểm, ghế xe, giày dép — và tiết kiệm ở những món con sẽ làm hỏng hoặc chóng chật. Còn đồ chơi thì cái thùng giấy vẫn thắng phần lớn món vừa mua.