Đà Lạt, Nha Trang, Hội An, Huế, Hạ Long, Sa Pa, Phú Quốc, Vũng Tàu, Mũi Né, Cát Bà — ở những nơi này phần lớn gia đình sống bằng dịch vụ du lịch: khách sạn, homestay, nhà hàng, quán cà phê, hướng dẫn, lái xe, bán hàng, spa, tàu du lịch.
Nghề ấy có ba đặc điểm làm việc gửi con khác hẳn nơi khác: làm ca kíp, làm cuối tuần và ngày lễ, và thu nhập dồn vào mùa.
Ba khoảng trống của gia đình làm du lịch
Ca chiều tối. Nhà hàng, quán bar, lễ tân ca đêm — giờ làm bắt đầu đúng lúc trường đóng cửa. Người trông con buổi tối là bài toán không có sẵn lời giải.
Cuối tuần và ngày lễ. Đây là lúc khách đông nhất, tức lúc bố mẹ bận nhất — mà trường thì nghỉ. Dịp lễ dài ngày càng căng.
Mùa cao điểm. Mỗi nơi một mùa: biển vào hè, Đà Lạt và Sa Pa mùa mát và mùa hoa, Hội An và Huế theo mùa lễ hội. Vài tháng cả nhà chạy hết công suất, vài tháng thấp điểm thì việc ít, tiền ít.
Hỏi gì khi chọn chỗ gửi ở vùng du lịch
- "Cô nhận từ mấy giờ, trả tới mấy giờ, có trông muộn không ạ?" Hỏi giá trông muộn luôn.
- "Có nhận trông thứ Bảy không ạ?" Đây là câu quan trọng nhất ở vùng này — và nhiều nơi có, chỉ là không quảng cáo.
- "Dịp lễ dài ngày cô có nhận không ạ?" Hỏi trước từ đầu năm học, đừng đợi tới sát lễ.
- "Mùa hè trường có mở lớp không, mức thu thế nào ạ?" Hè là mùa cao điểm của nhiều nơi — trường nghỉ hè đúng lúc gia đình cần nhất.
- "Người khác đón thay được không, khai báo thế nào ạ?"
Nếu có hai lựa chọn tương đương, ở vùng du lịch nên ưu tiên nơi co giãn được giờ giấc hơn là nơi có nhiều thứ đẹp mắt. Cái gia đình cần hằng ngày là giờ giấc.
Giải bài toán buổi tối
- Chia ca trong nhà: bố ca sáng, mẹ ca chiều — nếu cùng ngành thì thương lượng với chủ để lệch ca nhau. Nhiều chủ sẵn sàng khi biết lý do.
- Ông bà hoặc người thân ở cùng là lời giải phổ biến nhất ở các vùng này.
- Gom vài nhà cùng nghề: thay phiên trông buổi tối. Người cùng nghề thì hiểu nhau hơn ai hết.
- Thuê người trông buổi tối: chọn người quen biết trong xóm, thoả thuận rõ giờ giấc và việc phải làm.
- Đừng để con một mình trong phòng trọ hay trong homestay dù chỉ một, hai giờ. Trẻ mầm non không tự xoay xở được, và tai nạn ở nhà là loại hay xảy ra nhất.
Không mang con theo ca làm đêm ở nhà hàng, quán bar: khuya, ồn, đông người lạ, và không ai đang rảnh để trông.
Con ở nhà có khách: mấy việc cần tách bạch
Rất nhiều gia đình ở Hội An, Đà Lạt, Sa Pa làm homestay ngay trong nhà. Khi đó:
- Giữ một khu riêng cho gia đình mà khách không vào, để con có chỗ thuộc về mình.
- Không để trẻ tự đi lại trong khu khách, nhất là cầu thang, sân thượng, bể bơi.
- Bể bơi phải có rào và cổng có chốt cao — không có ngoại lệ nào cho việc này.
- Đồ của khách (thuốc, dao, đồ điện, đồ uống có cồn) để chỗ trẻ không với tới.
- Dạy con không đi theo người lạ, kể cả khách tử tế, kể cả khi họ cho quà.
- Giờ ngủ của con giữ nguyên dù nhà đang có khách muộn.
Thu nhập theo mùa: tính học phí cả năm
- Tách phần học phí cả năm ra ngay trong mùa cao điểm, trước khi tính các khoản khác. Đây là việc quyết định con có đi học đều không.
- Hỏi trường có đóng theo quý, theo năm không, và đóng trọn năm có giảm không.
- Mùa thấp điểm nếu cần giãn thì nói thẳng với trường — nói trước bao giờ cũng dễ hơn khất sau.
- Đừng để mùa thấp điểm thành mùa nghỉ học. Nghỉ dài thì trẻ mất nếp, và mùa cao điểm quay lại thì càng không có ai trông.
Điều nên nói với cô giáo
- Nhà làm nghề gì, ca nào — để cô biết vì sao hay đón muộn.
- Mùa cao điểm rơi vào tháng nào.
- Ai đón thay, kèm số điện thoại.
- Nếu con hay thức khuya theo nhịp nhà, nói để cô để ý giấc ngủ trưa.
Cô ở vùng du lịch gặp nhiều gia đình như vậy — nói ra thì được sắp xếp, im lặng thì cả hai bên cùng khó.
Thứ trẻ ở vùng du lịch có sẵn
- Gặp nhiều người, nhiều giọng nói, nhiều gương mặt — trẻ quen với sự khác biệt từ sớm, đó là một lợi thế thật.
- Cảnh đẹp ngay ngoài cửa: biển, núi, phố cổ, rừng thông.
- Thấy bố mẹ làm nghề phục vụ người khác và làm tử tế — thứ dạy được nhiều về cách đối xử với con người.
- Mùa thấp điểm lại là quãng bố mẹ rảnh nhất trong năm: đó là lúc dành cho con, bù cho mấy tháng chạy hết công suất.
