Đi học về là người đầy mồ hôi và cát. Mùa hè thì rôm đầy lưng, mùa đông thì da khô nứt. Thỉnh thoảng cả lớp có đợt chấy, và nhà nào cũng ngại nói ra.
Vệ sinh cho trẻ mầm non không phải chuyện phức tạp, nhưng có mấy thứ làm sai theo thói quen truyền miệng — và chính những cái đó gây rắc rối nhiều nhất.
Tắm gội — đơn giản hơn nhiều người nghĩ
- Nước ấm vừa, không nóng. Nước nóng làm da trẻ khô và ngứa hơn, nhất là mùa đông.
- Tắm nhanh, năm tới mười phút là đủ. Ngâm lâu không sạch hơn mà da càng khô.
- Sữa tắm dịu nhẹ, ít bọt, không mùi nồng — và không cần dùng mỗi ngày với trẻ da khô.
- Gội đầu hai ba lần mỗi tuần là đủ với phần lớn trẻ; mùa hè ra nhiều mồ hôi thì gội nhiều hơn.
- Lau khô kỹ các nếp gấp: cổ, nách, bẹn, kẽ ngón chân — đây là chỗ hay hăm và nấm.
- Bôi kem dưỡng ngay sau tắm khi da còn hơi ẩm, nhất là mùa hanh.
- Không tắm ngay khi con vừa chạy nhảy ra nhiều mồ hôi — lau khô, nghỉ một lúc rồi tắm.
Đừng dùng lá tắm, thuốc rượu, chanh, muối chà lên da khi con đang có vấn đề về da mà chưa hỏi bác sĩ — đây là nguyên nhân rất nhiều ca viêm da nặng lên.
Rôm sảy và hăm
- Rôm là do nóng và mồ hôi bị bít, không phải do "nóng trong" — nên cách chữa chính là làm mát và thoáng.
- Mặc đồ cotton mỏng, rộng, thay đồ khi con ra mồ hôi.
- Phòng thoáng, quạt nhẹ, tránh mặc nhiều lớp vào mùa nóng.
- Đừng bôi phấn rôm dày vào chỗ đang ẩm — nó bít thêm; và tránh để trẻ hít phải phấn.
- Hăm ở vùng mặc bỉm: thay bỉm thường xuyên, để da khô thoáng một lúc trước khi mặc bỉm mới.
- Đi khám nếu chỗ hăm loét, chảy dịch, lan rộng hoặc con sốt.
Chấy — chuyện của cả lớp, không phải chuyện bẩn
Đây là mục nhiều nhà ngại nhất, nên thường giấu, và giấu thì cả lớp lây vòng quanh.
- Chấy lây do đầu chạm đầu, rất dễ xảy ra ở lớp mầm non khi trẻ ngủ trưa cạnh nhau. Nó không liên quan tới sạch hay bẩn.
- Dấu hiệu: con gãi đầu nhiều, nhất là sau gáy và sau tai; thấy trứng bám sát chân tóc, gỡ không trôi như gàu.
- Xử theo hướng dẫn của nhà thuốc hoặc bác sĩ, và chải bằng lược dày mỗi ngày trong vài ngày — bước chải này quan trọng không kém thuốc.
- Giặt và phơi nắng gối, khăn, mũ, chăn; đồ không giặt được thì cất túi kín vài ngày.
- Xử cả nhà cùng lúc nếu có người khác cũng bị — xử lẻ thì lây lại.
- Báo cô ngay. Đây là việc giúp cả lớp, và không có gì phải xấu hổ. Cô sẽ nhắc chung mà không nêu tên cháu nào.
- Đừng dùng dầu hoả, xăng, thuốc sâu lên đầu trẻ — cách truyền miệng này gây bỏng da và ngộ độc thật.
Móng, tay và răng
- Cắt móng tay chân mỗi tuần, cắt ngang, không cắt sát khoé để tránh móng quặp.
- Rửa tay bằng xà phòng: trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chạm con vật, khi từ ngoài vào nhà.
- Đánh răng hai lần mỗi ngày, và người lớn đánh lại cho con tới khoảng sáu bảy tuổi.
- Dạy con tự lau sau khi đi vệ sinh, lau từ trước ra sau với bé gái.
Đồ mang tới lớp
- Khăn mặt riêng, cốc riêng, gối riêng — hỏi trường quy định thế nào và bao lâu giặt một lần.
- Ghi tên lên mọi thứ, kể cả lược và mũ.
- Đừng cho con dùng chung mũ, lược, khăn với bạn — đây là đường lây chấy và nấm da.
- Bộ đồ dự phòng luôn có sẵn ở lớp, bổ sung ngay hôm con dùng tới.
- Hỏi cô về chỗ phơi khăn — khăn ẩm chồng nhau là nơi vi khuẩn và nấm phát triển.
Khi nào đưa con đi khám
- Mảng đỏ lan rộng, chảy dịch, có mủ, hoặc con sốt kèm tổn thương da.
- Ngứa nhiều làm con mất ngủ, gãi tới xước da.
- Mảng tròn có viền, tóc rụng thành mảng — nghi nấm da đầu, cần khám chứ không tự bôi.
- Da khô nứt nẻ nặng lên theo mùa, bôi dưỡng vẫn không đỡ.
- Mụn nước thành đám, loét miệng kèm sốt — nhiều bệnh lây ở lớp bắt đầu như vậy; đi khám và báo cô.
Điều đáng nhớ
Ba việc gói gần hết: tắm nhanh bằng nước ấm rồi bôi dưỡng ngay, mặc thoáng và thay đồ khi con ra mồ hôi, và rửa tay bằng xà phòng.
Còn chuyện chấy thì chỉ cần nhớ một điều: báo cô ngay và xử cả nhà cùng lúc. Giấu vì ngại là lý do khiến một lớp mất cả tháng mới hết, trong khi nói ra thì vài ngày là xong.