Ở Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Bình Dương và nhiều đô thị khác, ngày càng nhiều gia đình trẻ ở chung cư cao tầng. Căn hộ sạch sẽ, có bảo vệ, có sân chơi — nhưng cũng có năm chỗ nguy hiểm mà nhà mặt đất không có.
Bài này đi thẳng vào năm chỗ đó, rồi tới phần chọn trường và chuyện chơi ngoài trời.
Ban công và cửa sổ — nguy hiểm số một
Đây là tai nạn nghiêm trọng nhất ở chung cư và năm nào cũng có. Điểm chung của gần hết các vụ: trẻ trèo lên một vật gì đó rồi vượt qua lan can, trong lúc người lớn quay đi vài phút.
- Lắp lưới an toàn hoặc song chắn cho ban công và cửa sổ. Đây là việc phải làm, không phải việc nên làm. Khe hở nhỏ hơn 10cm để trẻ không chui lọt.
- Không kê bất cứ thứ gì sát lan can: ghế, thùng, chậu cây, máy giặt, giá phơi, thùng xốp. Một cái ghế nhựa là đủ để trẻ ba tuổi trèo qua.
- Khoá cửa ra ban công bằng chốt cao khi không có người lớn ở đó.
- Cửa sổ mở kiểu lật hoặc trượt: lắp hạn chế độ mở.
- Không để trẻ chơi một mình ở ban công, dù có lưới.
- Dạy con không trèo — nhưng đừng bao giờ coi lời dặn là biện pháp chính. Biện pháp chính là lưới và không có vật để trèo.
Thang máy
- Không để trẻ đi thang máy một mình — kể cả đi từ tầng nhà xuống sảnh.
- Nắm tay con khi vào và ra: cửa đóng khi trẻ còn đứng giữa là tình huống hay gặp.
- Dạy con không nghịch nút, không thò tay vào khe cửa.
- Thang máy kẹt: dạy con bấm nút gọi và đứng yên chờ, không cạy cửa. Với trẻ mầm non thì chủ yếu là đừng để con ở trong đó một mình.
- Xe đẩy và xe đạp trẻ em: giữ chặt, không để trẻ ngồi trong xe tự trôi.
Hầm để xe
Chỗ này người lớn hay chủ quan vì "trong nhà mình":
- Luôn nắm tay con trong hầm. Người lái xe trong hầm tầm nhìn kém và trẻ nhỏ thấp hơn tầm gương.
- Không để trẻ chạy trước khi đi từ thang máy ra chỗ để xe.
- Không để trẻ ngồi một mình trên xe máy đang dựng — xe đổ là tai nạn thường gặp.
- Khí thải trong hầm kín: không để con chơi lâu ở đó.
Hồ bơi của toà nhà
- Trẻ mầm non phải luôn trong tầm tay người lớn khi ở khu hồ bơi — tầm tay, không phải tầm mắt.
- Phao tay, phao ngực không phải áo phao và không thay được người trông.
- Cổng khu hồ bơi phải đóng và có chốt cao. Nếu toà nhà để cổng mở, đó là việc đáng nêu trong ban quản trị.
- Không nhờ trẻ lớn trông trẻ nhỏ ở hồ bơi.
- Sau khi bơi: lau khô, thay đồ ngay, tránh nhiễm lạnh.
Bếp, điện và cửa chính trong căn hộ
- Bếp từ và bếp điện vẫn nóng lâu sau khi tắt — dặn con và khoá bảng điều khiển nếu có.
- Ổ điện bịt nắp che; dây sạc, dây ấm siêu tốc không để thõng xuống.
- Cửa chính: chốt trên cao. Trẻ tự mở cửa ra hành lang rồi vào thang máy là tình huống có thật.
- Máy giặt: đóng cửa máy, không để trẻ trèo vào.
- Hoá chất tẩy rửa để trên cao và khoá, không sang chiết vào chai nước ngọt.
Thoát hiểm — biết trước một lần, dùng cả đời
- Đi thử thang bộ thoát hiểm cùng con một lần, biết nó ở đâu và đi xuống thế nào.
- Dạy con: có chuông báo cháy thì đi theo người lớn, không quay lại lấy đồ.
- Không dùng thang máy khi có cháy.
- Không để đồ đạc chắn hành lang thoát hiểm — nhiều nhà để xe đạp, thùng đồ ở đó.
- Biết số của ban quản lý toà nhà, lưu vào máy.
Chọn trường khi ở chung cư
Nhiều khu có trường mầm non ngay trong khuôn viên hoặc ở khối đế. Rất tiện, nhưng vẫn phải xem như mọi trường khác:
- Giấy phép hoạt động — tiện không thay được hợp pháp.
- Sĩ số trên số cô, xem vào giờ đông trẻ nhất.
- Bếp: nấu tại chỗ hay nhận suất ăn, có lưu mẫu không.
- Lối thoát hiểm riêng — trường nằm trong khối đế thì đây là câu hỏi quan trọng.
- Chỗ vận động: có sân ngoài trời không, hay chỉ có phòng kín.
Đừng chọn chỉ vì gần. Gần là điểm cộng lớn, nhưng nếu trường trong toà nhà không ổn thì một trường cách năm phút vẫn tốt hơn.
Trẻ chung cư thiếu gì — và bù thế nào
Điều trẻ ở căn hộ thường thiếu là đất, cát, cây, nước và không gian chạy tự do. Bù được bằng những việc rất đơn giản:
- Xuống sân chơi mỗi ngày, dù chỉ ba mươi phút — và để con chạy thật, không chỉ ngồi xích đu.
- Cuối tuần đi công viên, đi chỗ có cỏ và đất.
- Trồng vài chậu cây ở ban công cho con tưới — đất và cây thật, dù ít.
- Cho con đi bộ thay vì lúc nào cũng bế hoặc để trong xe đẩy.
- Đừng bù bằng màn hình. Trẻ ngồi yên hai tiếng không phải là trẻ ngoan, đó là trẻ hết cách.
Hàng xóm ở chung cư
Ở căn hộ, nhà nào đóng cửa nhà nấy — trẻ dễ thiếu bạn và người lớn dễ thiếu người giúp lúc gấp.
- Làm quen vài nhà cùng tầng hoặc cùng lớp của con — có người đón thay lúc kẹt là thứ đáng giá nhất.
- Cho con chơi cùng trẻ khác ở sân thay vì chỉ chơi trong nhà.
- Nêu ý kiến ở ban quản trị khi thấy chỗ nguy hiểm: cổng hồ bơi hỏng chốt, lan can sân chơi thấp, hầm xe thiếu đèn. Đây là việc một người nêu thì cả toà cùng được lợi.
Ở chung cư có nhiều cái tiện, nhưng lưới ban công là việc không được hoãn — mọi thứ khác đều có thể làm dần, riêng cái đó thì làm ngay.