Mũi tiêm nhắc lại ở tuổi mẫu giáo — quãng dễ quên nhất

Mũi tiêm lúc con còn bế thì cả nhà nhớ, vì trạm y tế nhắn và tháng nào cũng có lịch. Nhưng từ khi con đi lớp, sổ tiêm nằm trong ngăn tủ, và những mũi nhắc lại ở tuổi mẫu giáo thì rất nhiều nhà quên hẳn.

Đây là quãng dễ hụt nhất: con đã qua giai đoạn tiêm dày, nhưng vẫn còn những mũi phải nhắc — và trường lớp lại đúng là nơi bệnh lây nhanh nhất.

Vì sao dễ quên ở tuổi này

• Lịch thưa hẳn so với năm đầu đời, không còn nhịp tháng nào cũng đi.
• Sổ tiêm thất lạc sau vài lần chuyển nhà, chuyển vùng — đây là lý do phổ biến nhất.
• Nhà chuyển chỗ ở nên không còn thuộc danh sách theo dõi của trạm y tế cũ.
• Người trông con đổi: bà nội nuôi năm đầu, giờ bố mẹ tự nuôi, không ai nắm lịch cũ.
• Con ốm đúng đợt tiêm nên hoãn, rồi hoãn luôn.

Ba việc nên làm ngay tuần này

1. Tìm sổ tiêm và chụp ảnh lưu điện thoại — kèm gửi cho người thứ hai trong nhà. Mất sổ giấy là chuyện thường; mất cả bản ảnh thì hiếm.
2. Mang sổ tới trạm y tế phường xã hoặc phòng tiêm để rà lại: con đã tiêm những gì, còn thiếu mũi nào, mũi nào tới hạn nhắc. Đây là việc mất một buổi và giải quyết được toàn bộ phần lo lắng.
3. Hỏi luôn về mũi cúm hằng năm và những mũi khuyến nghị cho lứa tuổi của con — lịch có thay đổi theo thời gian nên hỏi tại chỗ chính xác hơn nghe truyền miệng.

Không có sổ thì vẫn tới được — nhân viên y tế sẽ tra sổ theo dõi tại trạm hoặc hệ thống, và tư vấn cách xử với những mũi không rõ.

Trước và sau khi tiêm

• Nói thật với con: "hôm nay con đi tiêm, sẽ hơi đau một chút rồi hết". Đừng nói "không đau đâu" — con phát hiện ra là mất tin cho những lần sau.
• Đừng doạ tiêm để con ngoan: "hư là cho đi tiêm". Rất hiệu quả trước mắt và tai hại về sau.
• Cho con ăn no vừa phải trước khi đi, mang theo nước và một món quen.
• Nói tình trạng sức khoẻ của con với nhân viên y tế: con đang ốm không, có dị ứng gì, lần tiêm trước phản ứng thế nào, đang uống thuốc gì.
• Ở lại theo dõi đủ thời gian được dặn, thường là ba mươi phút. Đừng tiêm xong về ngay.
• Sau tiêm: theo dõi trong một hai ngày, cho con uống đủ nước, mặc thoáng. Sốt nhẹ, sưng đau chỗ tiêm, quấy hơn thường là phản ứng hay gặp.
• Đừng đắp lá, đắp khoai, bôi thứ gì lên chỗ tiêm — chườm mát bên ngoài nếu cần và hỏi nhân viên y tế.

Đưa con đi khám ngay nếu con sốt cao không hạ, li bì, co giật, nôn nhiều, khó thở, nổi mề đay lan rộng, hoặc chỗ tiêm sưng đỏ lan rộng và đau tăng dần.

Khi con ốm đúng đợt tiêm

• Hoãn là bình thường — nhưng phải hẹn lại ngay, đừng để trôi. Ghi vào lịch điện thoại trước khi ra khỏi phòng tiêm.
• Trễ lịch không có nghĩa phải tiêm lại từ đầu trong phần lớn trường hợp — nhân viên y tế sẽ tư vấn cách tiêm bù, đừng bỏ luôn vì nghĩ đã muộn.
• Con có bệnh mạn tính, đang dùng thuốc dài ngày thì hỏi bác sĩ đang theo dõi con trước khi tiêm.

Liên quan tới trường

• Nhiều trường yêu cầu nộp bản sao sổ tiêm khi nhập học — chuẩn bị sẵn thì đỡ chạy.
• Trường hay có đợt phối hợp với y tế địa phương: khám sức khoẻ, tẩy giun, tiêm chiến dịch. Đọc thông báo và ký giấy đồng ý đúng hạn.
• Nói với cô nếu con vừa tiêm hôm trước — con có thể quấy hoặc sốt nhẹ trong ngày.
• Khi lớp có dịch thì hỏi trường là dịch gì, rồi hỏi y tế xem con đã đủ mũi liên quan chưa.
• Con chưa tiêm đủ mà lớp đang có dịch thì hỏi ý kiến nhân viên y tế về việc cho con nghỉ mấy hôm.

Giữ giấy tờ y tế cho gọn

• Một túi riêng đựng sổ tiêm, sổ khám, thẻ bảo hiểm y tế, giấy khai sinh bản sao.
• Chụp ảnh tất cả và lưu ở hai nơi.
• Kiểm bảo hiểm y tế còn hạn và biết nơi khám đúng tuyến ở chỗ mình đang ở, không phải ở quê.
• Chuyển nhà thì báo trạm y tế nơi mới để con vào danh sách theo dõi.
• Ghi một tờ thông tin con dán ở nhà: dị ứng, bệnh mạn tính, số hai người lớn — dùng cho cả người trông con lẫn lúc gấp.

Điều đáng nhớ

Ở tuổi mầm non, việc cần làm không phải là nhớ hết lịch tiêm — không ai nhớ nổi, và lịch còn thay đổi.

Việc cần làm chỉ là mang sổ tiêm tới trạm y tế rà lại một lần, rồi chụp ảnh sổ lưu vào điện thoại. Một buổi sáng, và nó đóng lại cả một nhóm lo lắng kéo dài nhiều năm.