Có thêm tiền thì đầu tư gì cho con tuổi mầm non

Nhà vừa qua mấy năm chật vật, giờ thu nhập ổn hơn một chút. Câu hỏi đầu tiên là: có nên chuyển con sang trường tốt hơn không? Rồi tới chuyện học tiếng Anh, học năng khiếu, đồ dùng mới.

Đây là lúc dễ tiêu tiền vào những thứ trông giống đầu tư cho con mà thật ra không đổi được gì nhiều — trong khi vài khoản nhỏ hơn lại tạo khác biệt thật.

Bốn khoản đáng ưu tiên trước

1. Bữa ăn của con đủ chất và đều đặn. Đây là khoản duy nhất không có gì thay thế được ở tuổi này — và nó rẻ hơn nhiều so với học phí chênh lệch giữa hai trường.
2. Khám sức khoẻ và tiêm chủng đầy đủ, gồm cả khám mắt và khám răng một lần trước khi vào lớp một. Một buổi khám rẻ hơn rất nhiều so với chữa muộn.
3. An toàn: mũ bảo hiểm vừa đầu, ghế xe chắc chắn, giày dép vừa chân, nắp đậy lu nước, chắn ban công. Đây là nhóm đổi được nhiều nhất trên mỗi đồng chi ra.
4. Một chỗ gửi con an toàn và đưa đón được — giờ giấc hợp với nhà mình quan trọng hơn danh tiếng của trường.

Những thứ tốn tiền mà ít đổi được gì ở tuổi này

• Học chữ, học toán trước tuổi. Việc chuẩn bị cho lớp một ở tuổi mầm non là tay khoẻ, ngồi được lâu hơn, tự phục vụ được và thích sách — không phải viết chữ sớm.
• Nhiều lớp năng khiếu cùng lúc. Trẻ mầm non cần chơi tự do và ngủ đủ hơn là lịch kín. Muốn cho học thì xin học thử trước khi đóng cả khoá.
• Đồ chơi đắt tiền. Khối gỗ, đất nặn, hộp giấy giữ chân trẻ lâu hơn đồ điện tử.
• Quần áo, balo hàng hiệu — con làm bẩn và chóng chật.
• Thực phẩm chức năng, thuốc bổ mua theo lời giới thiệu — hỏi bác sĩ trước, đừng mua theo quảng cáo hay theo lời người quen.
• Sinh nhật làm lớn. Trẻ nhớ việc được chú ý, không nhớ địa điểm.

Có nên đổi sang trường học phí cao hơn

Không có câu trả lời chung, nhưng có mấy câu nên hỏi trước:

• Sĩ số lớp và số cô mỗi lớp — đây là yếu tố ảnh hưởng tới con nhiều hơn cơ sở vật chất.
• Bếp ăn và thực đơn, có giấy chứng nhận an toàn thực phẩm không.
• Giờ nhận và giờ trả có hợp với giờ làm của nhà mình không — trường tốt mà không đón kịp thì không dùng được.
• Quãng đường đi: xa thêm hai mươi phút mỗi chiều là con mất ngủ và cả nhà mệt suốt năm.
• Tổng chi phí thật, không chỉ học phí: ăn, đưa đón, đồng phục, hoạt động, các khoản đầu năm.
• Có trụ được cả năm không — đổi trường giữa chừng vì không kham nổi là xáo trộn lớn với con.

Đổi trường là chuyện lớn với trẻ mầm non. Nếu trường hiện tại an toàn, cô quan tâm, con vui và ăn ngủ tốt thì cái đang có đã là thứ nhiều nhà mong.

Những khoản nhỏ mà đổi được nhiều

• Vài quyển sách tranh hoặc thẻ mượn sách — vốn từ của con tăng theo số lời con được nghe.
• Một bộ đồ cũ riêng để chơi bẩn — để người lớn thôi tiếc và con được chơi cát nước.
• Tiền đi lại để đưa con ra công viên, sân chơi cuối tuần.
• Trả thêm chút phí trông ngoài giờ để không phải gửi con chỗ không yên tâm.
• Một khoản nhỏ để dành cho những hôm con ốm: đi khám, nghỉ làm, thuê người trông.

Đừng bỏ qua phần miễn phí

• Hỏi xã phường về chính sách hỗ trợ mà con có thể thuộc diện — hỏi là việc chính đáng, và mỗi nơi mỗi khác nên phải hỏi tại chỗ.
• Kiểm bảo hiểm y tế của con còn hạn và biết nơi khám đúng tuyến.
• Các đợt khám sức khoẻ, tiêm chủng, tẩy giun do trạm y tế và trường tổ chức.
• Tủ sách trường, thư viện xã, nhà văn hoá — nhiều nơi cho mượn miễn phí.
• Sân chơi công cộng, sân đình, bãi cỏ — thứ tốt nhất cho trẻ mầm non lại không mất tiền.

Nói với con về tiền

• Nói về quyết định, không nói về khả năng: "hôm nay nhà mình không mua cái đó" thay vì "nhà mình nghèo".
• Đừng bắt con gánh: "vì con mà bố mẹ tốn kém".
• Đừng bù đắp cho những năm khó bằng đồ đạc — con không nhớ món đồ, con nhớ người ngồi cạnh.
• Giữ những thứ không tốn tiền: đọc chuyện tối, đi bộ, chơi cùng con. Đó là thứ ở lại.

Điều đáng nhớ

Khi có thêm tiền, thứ đáng làm trước không phải là chuyển trường — mà là bữa ăn đều, khám sức khoẻ đủ, và những món liên quan tới an toàn.

Ba khoản đó rẻ hơn học phí chênh lệch rất nhiều, và chúng đổi được nhiều hơn hẳn cho một đứa trẻ bốn tuổi.