Nghỉ việc ở trường mầm non: bàn giao và chia tay đúng cách

Nghề mầm non là một nghề nhỏ. Cùng một quận, các cô biết nhau, các chủ trường biết nhau, và người tuyển dụng ở trường mới rất hay gọi một cuộc cho trường cũ trước khi nhận người. Vì vậy cách mình rời đi quan trọng gần bằng cách mình làm việc.

Chuyện hay xảy ra: mệt quá, buồn quá, nhắn một tin xin nghỉ rồi sáng hôm sau không tới. Lớp thiếu người ngay hôm đó, phụ huynh hỏi cô đâu, trẻ hụt hẫng vì mất một người quen mà không được nói lời nào. Người thiệt nhiều nhất về sau lại chính là mình.

Nghỉ việc là quyền của mình. Nhưng có một cách nghỉ giữ được cả ba thứ: uy tín nghề, quyền lợi, và lũ trẻ.

Trước khi quyết định — tự trả lời ba câu

• Mình muốn đổi việc hay muốn đổi một điều kiện? Nhiều khi thứ không chịu nổi là giờ giấc, là phân công, là một mâu thuẫn cụ thể — và những thứ đó nói ra thì có khi sửa được.
• Mình đang quyết vào lúc nào? Tuần mệt nhất, sau một buổi bị góp ý nặng, giữa mùa dịch bệnh lớp đông — đó là lúc dễ ra quyết định tiếc về sau nhất.
• Đã có chỗ tiếp theo chưa? Nghỉ rồi mới tìm thì khoảng trống thu nhập là thật, và áp lực tìm gấp hay dẫn tới chỗ không hợp.

Nhưng có những trường hợp không cần cân nhắc gì cả: bị yêu cầu làm điều sai với trẻ, bị đối xử xúc phạm, hoặc bị nợ lương kéo dài. Ở đó, việc cần làm là đi, và làm đúng thủ tục để không mất thêm gì.

Bước 1 — Xem lại hợp đồng

• Phải báo trước bao nhiêu ngày, tính từ ngày nộp đơn hay từ ngày được duyệt.
• Nghỉ không báo đủ thì mất gì: thường là một khoản bồi thường hoặc phần lương tháng cuối. Biết trước để tính, đừng để bị thông báo vào ngày cuối.
• Phép năm còn bao nhiêu ngày — dùng nốt trước khi nghỉ hay được thanh toán lại.
• Khoản đặt cọc, nếu có: điều kiện hoàn là gì.
• Điều khoản không làm cho cơ sở gần đó, nếu có, thì bán kính và thời hạn ra sao.
• Bảo hiểm: trường chốt sổ khi nào, mình nhận lại giấy tờ gì.

Bước 2 — Nói với người cần nghe, theo đúng thứ tự

• Nói trực tiếp với quản lý trước tiên, không nhắn tin, không để người khác báo hộ. Một cuộc nói chuyện năm phút giữ được quan hệ nhiều năm.
• Chọn lúc không có trẻ trong lớp và không phải giờ cao điểm.
• Nói ngắn gọn lý do, không cần kể hết. "Em có việc gia đình", "em muốn thử một hướng khác" là đủ và không sai.
• Đừng dùng lúc xin nghỉ để trút hết bức xúc. Nếu có góp ý thật lòng thì nói bình tĩnh, một hai điểm, và nói vì muốn trường tốt lên.
• Nộp đơn bằng văn bản sau khi đã nói miệng — ghi rõ ngày làm việc cuối cùng, ký tên, giữ một bản.
• Đề nghị thời gian bàn giao cụ thể ngay trong buổi nói chuyện. Đó là thứ làm quản lý yên tâm nhất.

Bước 3 — Bàn giao cho tử tế

• Hồ sơ lớp: sổ theo dõi trẻ, sổ liên lạc, bài đánh giá, kế hoạch đang làm dở.
• Ghi lại đặc điểm từng bé cho người tiếp nhận: con nào dị ứng gì, con nào cần dỗ lâu, con nào có chuyện riêng trong gia đình cần lưu ý. Đây là phần giá trị nhất của việc bàn giao và cũng là phần hay bị bỏ qua nhất.
• Đồ dùng được cấp: đồng phục, chìa khoá, thiết bị. Trả đủ, có người xác nhận.
• Việc đang dở với phụ huynh: ai đang chờ mình trả lời gì, ai vừa có trao đổi cần tiếp tục.
• Làm cho tới ngày cuối như mọi ngày. Tuần cuối buông tay là thứ người ta nhớ lâu nhất về mình.

Bước 4 — Chào lũ trẻ

Phần này không có trong hợp đồng nào, nhưng là phần quan trọng nhất với người bé nhất.

• Nói trước vài ngày, đừng biến mất. Với trẻ nhỏ, một người quen biến mất không lời nào là chuyện khó hiểu và khó chịu hơn người lớn tưởng.
• Nói đơn giản và chắc chắn: "Cô sắp chuyển đi làm chỗ khác. Thứ Sáu là ngày cuối cô ở lớp mình."
• Không hứa điều không giữ được — đừng nói "cô sẽ quay lại thăm" nếu mình không chắc.
• Trấn an rằng lớp vẫn ổn: có cô mới, các bạn vẫn ở đây, mọi thứ vẫn như cũ.
• Để người tiếp nhận xuất hiện trước vài hôm nếu trường sắp xếp được — trẻ chuyển sang người đã quen mặt thì nhẹ hơn nhiều.
• Không nói xấu trường trước mặt trẻ, dù mình có lý do.

Bước 5 — Với phụ huynh

• Để trường thông báo chính thức trước. Mình báo riêng trước khi trường kịp nói là đặt trường vào thế khó.
• Chào ngắn gọn và tử tế, cảm ơn về thời gian đã cùng chăm con họ.
• Không nói lý do tiêu cực, không rủ phụ huynh theo mình sang chỗ mới. Đó là việc làm hỏng uy tín nhanh nhất trong nghề này.
• Không nhận việc riêng từ phụ huynh trong lúc còn đang làm — chuyện đó gây hiểu lầm nặng dù ý mình tốt.

Bước 6 — Lấy đủ giấy tờ trước khi rời

• Sổ bảo hiểm xã hội đã chốt, hoặc xác nhận thời gian đã đóng.
• Quyết định thôi việc hoặc văn bản xác nhận chấm dứt hợp đồng.
• Giấy xác nhận thời gian công tác — thứ này rất có giá khi xin việc chỗ mới, xin lúc còn đang vui vẻ thì dễ.
• Lương và các khoản còn lại: chốt rõ ngày trả, nhận đủ rồi mới coi là xong.
• Giấy tờ gốc của mình, nếu trường có giữ.
• Xin phép lấy một người ở trường làm người tham chiếu cho lần xin việc sau.

Khi trường giữ lại hoặc làm khó

• Trường đề nghị giữ lại: nếu điều kiện mới thật sự giải quyết được vấn đề của mình thì cân nhắc nghiêm túc; nếu chỉ là lời hứa chung chung thì giữ quyết định.
• Trường không duyệt đơn: vẫn nộp bằng văn bản, ghi ngày, giữ bản có xác nhận đã nhận. Hết thời hạn báo trước theo hợp đồng thì mình hoàn tất nghĩa vụ.
• Bị giữ lương hoặc giữ sổ bảo hiểm: giữ lại mọi giấy tờ và tin nhắn, trao đổi bằng văn bản, và tìm hiểu nơi hỗ trợ người lao động ở địa phương.
• Giữ thái độ bình tĩnh tới cuối. Người bình tĩnh trong một cuộc chia tay khó chịu là người được nhớ tốt.

Điều đáng nhớ

Rời đi tử tế không phải vì trường xứng đáng hay không. Nó vì lũ trẻ không có lỗi gì, và vì cái nghề này nhỏ tới mức mọi người rồi sẽ gặp lại nhau.

Ba việc không nên bỏ: báo đúng thời hạn bằng văn bản, bàn giao kèm ghi chú về từng bé, và nói lời tạm biệt với lớp trước khi đi.