Danh bạ MamNon ghi nhận 446 cơ sở giáo dục đang hoạt động ở Quảng Ninh, trong đó 234 là trường, lớp mầm non — tỷ lệ trường mầm non trên tổng số cao nhất nhóm các tỉnh cùng quy mô — cùng 104 trung tâm tiếng Anh.
Điều đáng chú ý nhất của tỉnh này nằm ở dải học phí: từ 1.200.000đ ở nhóm một phần tư thấp tới 3.500.000đ ở nhóm một phần tư cao, với trung vị 2.000.000đ. Khoảng cách ấy rộng hơn hầu hết các tỉnh miền Bắc khác.
Vì sao dải rộng như vậy
Quảng Ninh là tỉnh có cơ cấu kinh tế rất đa dạng trong một địa bàn không lớn:
- Vùng du lịch quanh Hạ Long, Bãi Cháy — dịch vụ, thu nhập khá, nhiều gia đình sẵn sàng chi cho trường chất lượng cao.
- Vùng mỏ Cẩm Phả, Hà Lầm — lao động công nghiệp, thu nhập ổn định, làm theo ca.
- Vùng nông thôn và miền núi phía bắc tỉnh — mặt bằng thấp hơn nhiều.
- Vùng đảo và ven biển — nghề cá, thu nhập theo mùa và theo con nước.
Bốn nhóm ấy tạo ra bốn mặt bằng khác nhau, và con số trung vị của cả tỉnh không mô tả đúng nhóm nào cả. Hãy so với mức của chính khu vực mình sống, đừng so với trung vị toàn tỉnh.
Trường tập trung ở đâu
Theo danh bạ: Hạ Long (65 cơ sở), Bãi Cháy (29), Cẩm Phả (28), Hồng Gai (25) và Hà Lầm (21).
Trục Hạ Long — Bãi Cháy — Hồng Gai là lõi đô thị và du lịch; Cẩm Phả và Hà Lầm là vùng mỏ. Nhìn phân bố này thấy rõ cơ sở bám theo nơi có việc làm ổn định, chứ không rải đều theo dân số.
Vùng mỏ: giờ giấc theo ca
Với gia đình làm mỏ, ca kíp là chuyện cố định và không linh hoạt được. Vì vậy nên hỏi trường từ cuộc gọi đầu:
- Giờ nhận sớm nhất — ca sáng ở mỏ bắt đầu rất sớm.
- Giờ trả muộn nhất và phụ thu nếu có.
- Có nhận trông thứ Bảy không.
- Đăng ký người đón thay — nhà làm ca hầu như luôn cần phương án này.
- Trường xử lý thế nào khi bố mẹ đổi ca giữa tháng — có nơi cho đăng ký giờ linh hoạt theo lịch ca.
Vùng du lịch: mùa cao điểm ngược với lịch trường
Giống Sầm Sơn hay Nha Trang, gia đình làm dịch vụ du lịch ở Hạ Long có mùa bận nhất rơi đúng vào mùa hè — lúc trường nghỉ.
- Hỏi sớm về lớp hè: có nhận không, từ tháng mấy, mức thu, và đăng ký trước bao lâu.
- Mùa thấp điểm thu nhập giảm — hỏi khả năng đóng học phí theo tháng thay vì theo kỳ.
- Giờ giấc mùa cao điểm: nhà làm khách sạn, nhà hàng thường tan rất muộn. Hỏi trước còn hơn xin lỗi mỗi chiều.
Vùng biển và đảo: an toàn nước
Với cơ sở nằm gần bờ biển, bờ vịnh hoặc khu neo đậu tàu thuyền, những câu sau không phải cẩn thận thái quá:
- Rào chắn phía giáp nước — nhìn tận mắt về độ cao và khe hở.
- Cổng có khoá trong giờ học không, ai giữ chìa.
- Khu chơi cách mép nước bao xa và có bao nhiêu cô trông khi trẻ ra sân.
- Bể chứa nước, hố ga trong khuôn viên đã có nắp đậy chắc chưa.
- Nếu có đưa đón bằng đường thuỷ ở vùng đảo: hỏi kỹ áo phao cho từng trẻ và số người lớn đi kèm.
Mùa đông, gió biển và bão
- Mùa đông ở Quảng Ninh rét kèm gió biển, cảm giác lạnh sâu hơn nhiệt độ đo được. Hỏi về sưởi phòng học, lót sàn phòng ngủ trưa, nước rửa tay ấm.
- Vùng núi phía bắc tỉnh có những đợt rét đậm hơn hẳn vùng ven biển — hỏi trường về ngưỡng nghỉ rét và kênh thông báo.
- Mùa bão khoảng tháng 6 tới tháng 9: hỏi quy trình khi bão tới giữa buổi và khu vực trú trong trường.
- Chuẩn bị: đồ nhiều lớp mỏng, khăn xô lót lưng, một bộ đồ khô và áo mưa gọn gửi ở lớp.
Danh sách kiểm khi đi xem trường
- Giấy phép hoạt động với nhóm lớp tư.
- Số trẻ trên một cô tại đúng lớp con sẽ vào.
- Giờ nhận sớm nhất, trả muộn nhất, thứ Bảy, lớp hè.
- Rào chắn và mọi vật chứa nước nếu cơ sở gần bờ nước.
- Sưởi mùa đông và chỗ vận động ngày rét.
- Mức thu trọn năm gồm tiền ăn và khoản đầu năm.
Ninh Bình và Phú Thọ cùng nhóm
- Ninh Bình — 607 cơ sở, trung vị 1.800.000đ. Sau sáp nhập, tỉnh trải trên địa bàn rất rộng và mạng lưới phân tán hơn: phường đông nhất cũng chỉ 13 cơ sở, tức gần như không có cực tập trung nào. Với phụ huynh, điều đó nghĩa là lựa chọn ở đâu cũng ít nhưng đều — nên đi xem hết những gì trong bán kính ngắn.
- Phú Thọ — 533 cơ sở, trung vị 1.900.000đ, nhưng nhóm một phần tư thấp chỉ 900.000đ — dải cũng rất rộng. Tập trung ở Việt Trì (53 cơ sở) và các phường quanh đó.
Cả ba tỉnh này chia nhau một đặc điểm: mùa đông là biến số thật, và câu hỏi về sưởi ấm cùng chỗ vận động ngày rét nên nằm trong danh sách hỏi ngay từ buổi đi xem đầu tiên.
