Danh bạ MamNon ghi nhận 484 cơ sở giáo dục đang hoạt động ở Khánh Hòa, trong đó 179 là trường, lớp mầm non, 140 trung tâm tiếng Anh và 39 trường tiểu học.
Phân bố cực kỳ tập trung: bốn phường mang tên Nha Trang — Nam Nha Trang (71), Bắc Nha Trang (56), Nha Trang (49) và Tây Nha Trang (40) — cộng lại 216 cơ sở, tức gần một nửa toàn tỉnh.
Ra khỏi thành phố, mật độ giảm rất nhanh: Diên Khánh chỉ 11 cơ sở, và nhiều xã khác còn ít hơn.
Mức thu phổ biến
- Một nửa số cơ sở có công bố học phí thu dưới 1.800.000đ mỗi tháng.
- Một phần tư thu từ 1.000.000đ trở xuống.
- Một phần tư trên cùng thu từ 3.000.000đ trở lên.
Mặt bằng thấp hơn Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng một chút, nhưng nhóm trên cùng vẫn đủ cao — dấu hiệu của một thành phố du lịch có nhóm dân cư thu nhập khá và một số cơ sở song ngữ phục vụ nhóm đó.
Ngành du lịch chi phối giờ giấc
Đây là đặc thù lớn nhất. Khách sạn, nhà hàng, lữ hành ở Nha Trang đều làm theo ca, và ca tối thường kết thúc rất muộn. Nhiều gia đình có cả bố lẫn mẹ trong ngành này.
Những câu phải hỏi ngay cuộc gọi đầu:
- Giờ trả trẻ muộn nhất là mấy giờ, và có phụ thu không.
- Có nhận trông thứ Bảy, Chủ nhật không? Ngành dịch vụ làm cuối tuần là chuyện bình thường — đây là câu quan trọng hơn ở đây so với hầu hết tỉnh khác.
- Lớp hè có tổ chức không, vì mùa hè vừa là cao điểm du lịch vừa là lúc trường nghỉ.
- Đăng ký người đón thay — nhà làm ca gần như luôn cần.
- Mùa thấp điểm thu nhập giảm thì đóng học phí theo tháng được không.
Một điểm thực tế: cơ sở nằm trong khu dân cư của người làm dịch vụ thường hiểu nhịp này và linh hoạt hơn cơ sở ở khu hành chính. Hỏi hàng xóm cùng nghề là cách tìm nhanh nhất.
Nắng, biển và sân chơi
- Nắng gắt gần như quanh năm. Hỏi về che chắn sân chơi và khung giờ cho trẻ ra ngoài — sân bê tông không mái giữa trưa thì rất nóng.
- Mũ rộng vành có dây cằm tự bung và một bình nước riêng cho con là hai món nên có, nhớ ghi tên.
- Gió mặn làm đồ kim loại ngoài trời xuống cấp nhanh — khi đi xem, kiểm cầu trượt và xích đu xem khớp nối có gỉ không.
- Hỏi cô có nhắc trẻ uống nước theo cữ không; trời nóng thì trẻ cần uống nhiều hơn nhưng thường mải chơi mà quên.
An toàn nước ở thành phố biển
Nha Trang có biển, sông Cái và nhiều kênh nhỏ trong nội thành. Với cơ sở nằm gần bờ nước:
- Rào chắn phía nước — kiểm độ cao và khe hở bằng mắt, đừng nghe mô tả.
- Cổng khoá trong giờ học không, ai giữ chìa.
- Bể chứa, hố ga trong khuôn viên đã đậy chắc chưa.
- Đường từ cổng ra lộ chính có chạy sát mép nước đoạn nào không.
Mùa mưa bão
Khánh Hòa chịu ảnh hưởng bão muộn hơn Đà Nẵng, thường khoảng tháng 10 tới tháng 12. Hỏi trường:
- Kênh thông báo nghỉ — đăng ký đúng kênh ngay đầu năm.
- Quy trình khi bão tới giữa buổi: trẻ ở lại hay bố mẹ tới đón, ai gọi trước.
- Khu trú an toàn trong trường ở đâu.
- Học bù sau bão tổ chức thế nào.
Chuẩn bị: gửi ở lớp một bộ đồ khô, áo mưa gọn và túi đựng đồ ướt.
Gia đình ở huyện, xã
Với gia đình ngoài Nha Trang, danh sách lựa chọn ngắn hơn nhiều. Điều nên làm:
- Đi xem hết những gì có trong bán kính hợp lý — thường chỉ vài nơi.
- Hỏi về bán trú, vì quãng đường về giữa trưa nhiều khi không khả thi.
- Đừng bỏ qua nhóm lớp nhỏ vì quy mô; kiểm giấy phép, số trẻ trên cô và bếp ăn.
- Cân nhắc cơ sở ở thành phố nếu tuyến đường đi làm của bố mẹ đi qua đó — nhưng nhớ con phải chịu cả bốn lượt đường mỗi ngày.
Danh sách kiểm khi đi xem
- Giấy phép hoạt động với nhóm lớp tư.
- Số trẻ trên một cô tại đúng lớp con sẽ vào.
- Giờ trả muộn nhất, cuối tuần, lớp hè.
- Che nắng sân chơi và khung giờ ra ngoài.
- Rào chắn nếu gần bờ nước.
- Phương án bão và kênh thông báo.
- Mức thu trọn năm gồm tiền ăn.
Quảng Ngãi và Quảng Trị cùng dải
- Quảng Ngãi — 273 cơ sở. Mật độ thấp hơn nhiều, tập trung ở khu vực thành phố tỉnh. Vùng ven biển có nhịp nghề cá theo con nước.
- Quảng Trị — 228 cơ sở. Một trong những tỉnh ít cơ sở nhất dải miền Trung; lựa chọn thực tế ở phần lớn địa bàn là trường công của xã.
Cả dải duyên hải miền Trung chia nhau ba điều cần hỏi giống nhau: phương án mùa bão, che nắng mùa khô, và bán trú ở vùng xa. Ba câu đó nên nằm trong danh sách của mọi phụ huynh ở đây, bất kể chọn cơ sở nào.