Danh bạ MamNon ghi nhận 1.282 cơ sở giáo dục đang hoạt động ở Đà Nẵng. Nhưng thành phần mới là điều đáng chú ý: 374 trung tâm tiếng Anh so với 345 trường, lớp mầm non — cộng thêm 87 trung tâm dạy nhạc.
Đà Nẵng là một trong rất ít địa phương mà số trung tâm tiếng Anh vượt số trường mầm non. Điều đó phản ánh một kỳ vọng rõ ràng của phụ huynh ở đây: cho con tiếp xúc ngoại ngữ sớm, và sẵn sàng chi cho việc đó.
Mức thu: dải rất rộng
Trong số cơ sở có công bố học phí:
- Một nửa thu dưới 2.000.000đ mỗi tháng — ngang mức trung vị của Hà Nội và TP.HCM.
- Một phần tư thu từ 1.050.000đ trở xuống — thấp hơn hẳn hai đô thị lớn.
- Một phần tư trên cùng thu từ 3.350.000đ trở lên.
Điểm đáng nói là khoảng cách giữa nhóm thấp và nhóm cao rất rộng: từ một triệu tới hơn ba triệu rưỡi trong cùng một thành phố không lớn. Nghĩa là phụ huynh Đà Nẵng có lựa chọn thật ở cả hai đầu, không bị ép vào một mặt bằng duy nhất.
Trường tập trung ở đâu
Theo danh bạ, Hải Châu dẫn đầu với 186 cơ sở, sau đó là Hòa Cường (109), Thanh Khê (101), Ngũ Hành Sơn (96), Hòa Khánh (79) và Hòa Xuân (68).
Phân bố này bám khá sát trục phát triển của thành phố: lõi cũ Hải Châu — Thanh Khê vẫn đông nhất, còn Hòa Xuân, Ngũ Hành Sơn là các khu đô thị mới kéo dân cư trẻ về trong mười năm qua.
Với gia đình mới chuyển tới Đà Nẵng, đây là thông tin có ích: ở khu mới thì cơ sở thường mới hơn và giờ giấc linh hoạt hơn, còn ở lõi cũ thì nhiều cơ sở lâu năm, có tiếng và thường kín chỗ sớm.
Mùa mưa bão: chuẩn bị chứ đừng lo
Đà Nẵng nằm trong vùng chịu ảnh hưởng bão, tập trung khoảng tháng 9 tới tháng 12. Đây là nhịp quen thuộc của địa phương, và các trường ở đây có kinh nghiệm xử lý — nhưng phụ huynh vẫn nên hỏi rõ:
- Trường báo nghỉ bão bằng kênh nào — nhóm lớp, tin nhắn, hay ứng dụng. Đăng ký đúng kênh ngay từ đầu năm.
- Nếu bão tới giữa buổi thì quy trình thế nào: trẻ ở lại trường hay bố mẹ tới đón, và ai gọi cho ai trước.
- Khu vực trú an toàn trong trường ở đâu, tầng mấy.
- Sau bão thì học bù ra sao — có nơi học bù thứ Bảy, có nơi không.
Chuẩn bị thực tế: gửi sẵn ở lớp một bộ đồ khô, áo mưa gọn, và một túi đựng đồ ướt. Mùa mưa ở miền Trung mưa dai chứ không chỉ mưa rào.
Nắng, biển và những thứ đi kèm
- Mùa khô nắng gắt từ khoảng tháng 5 tới tháng 8. Hỏi cơ sở về che chắn sân chơi và khung giờ cho trẻ ra ngoài — sân bê tông giữa trưa thì nóng hơn nhiều so với sân có bóng cây.
- Mũ rộng vành có dây cằm tự bung là món nên có, và nhớ ghi tên.
- Gần biển thì gió mặn — đồ kim loại ngoài trời xuống cấp nhanh hơn. Khi đi xem trường, để ý cầu trượt, xích đu có gỉ ở khớp nối không.
- Nước uống: nắng nóng thì trẻ cần uống nhiều hơn. Hỏi cô có nhắc trẻ uống nước theo cữ không, hay để trẻ tự lấy.
Tiếng Anh sớm: cân nhắc thế nào cho tỉnh táo
Với mật độ trung tâm tiếng Anh cao như vậy, phụ huynh Đà Nẵng dễ gặp áp lực "nhà nào cũng cho học rồi". Vài điểm nên giữ đầu lạnh:
- Trẻ mầm non học ngoại ngữ tốt nhất qua chơi và lặp lại tự nhiên, không phải qua bài vở. Lớp nào bắt trẻ ba tuổi ngồi làm bài thì nên xem lại.
- Hỏi số tiết có giáo viên nước ngoài nếu chọn chương trình song ngữ — đây là chỗ chênh lệch nhiều nhất giữa các nơi cùng giá.
- Tiếng Việt vẫn là nền. Con chưa vững tiếng mẹ đẻ mà dồn giờ cho ngoại ngữ là đổi thứ quan trọng lấy thứ nhìn thấy được.
- Không có gì phải vội. Không có bằng chứng nào cho thấy bắt đầu lúc ba tuổi thì hơn hẳn bắt đầu lúc năm tuổi.
Đi xem trường ở Đà Nẵng: hỏi gì
- Giấy phép hoạt động, nhất là với nhóm lớp trong khu dân cư.
- Số trẻ trên một cô, đếm tại lớp con sẽ vào.
- Mức thu trọn năm gồm tiền ăn và khoản đầu năm.
- Bếp nấu tại chỗ hay nhận suất ngoài.
- Phương án bão và kênh thông báo.
- Che nắng sân chơi và khung giờ ra ngoài mùa nắng.
Miền Trung quanh Đà Nẵng
Các tỉnh lân cận có mặt bằng và quy mô khác rõ rệt:
- Huế — 368 cơ sở. Thành phố có truyền thống giáo dục lâu đời, nhiều cơ sở gắn với các trường lâu năm.
- Quảng Ngãi — 273 cơ sở và Quảng Trị — 228 cơ sở, mật độ thấp hơn nhiều, tập trung ở thành phố tỉnh.
- Nghệ An — 461 cơ sở và Thanh Hóa — 559 cơ sở, hai tỉnh đông dân với mạng lưới rộng nhưng trải trên địa bàn rất lớn.
- Khánh Hòa — 484 cơ sở, nhịp gần với Đà Nẵng hơn: thành phố biển, kinh tế dịch vụ, nhiều gia đình làm việc theo ca của ngành du lịch.
Điểm chung của cả dải miền Trung: cơ sở dồn về thành phố tỉnh, vùng nông thôn thưa hơn hẳn, và mùa mưa bão là yếu tố phải tính khi chọn trường ở bất cứ tỉnh nào ven biển.