Hết sáu tháng thai sản, mẹ phải đi làm lại. Con mới bảy, tám tháng. Câu hỏi lúc đó rất cụ thể: gửi ai, gửi ở đâu, và gửi sớm như vậy có hại không.
Bài này nói về nhóm trẻ dưới mười tám tháng — nhóm khó tìm chỗ nhất, và cũng là nhóm ít được viết tới nhất.
Vì sao khó tìm chỗ gửi trẻ dưới 18 tháng
- Trẻ càng nhỏ càng cần nhiều người trông, nên chi phí vận hành cao và nhiều cơ sở không nhận.
- Trường công thường ưu tiên nhóm lớn hơn vì chỗ có hạn.
- Ở nông thôn và thị trấn nhỏ, gần như không có nhóm nhà trẻ — lời giải thực tế là ông bà hoặc người trông tại nhà.
- Ở thành phố và khu công nghiệp thì có nhóm trẻ độc lập nhận từ sáu tháng, nhưng chất lượng chênh nhau rất xa.
Vì vậy, việc đầu tiên nên làm là hỏi sớm, từ khi con còn trong bụng hoặc mới sinh — không phải để giữ chỗ, mà để biết trong khu mình có những lựa chọn nào.
Bốn phương án và điểm mạnh yếu
Ông bà hoặc người thân. Yên tâm nhất về tình cảm, không tốn tiền. Nhưng phải cân nhắc sức khoẻ của ông bà — trông một đứa trẻ tám tháng là việc nặng cả ngày. Và nên chốt trước vài nguyên tắc: giờ ăn, giờ ngủ, không cho ăn rong.
Người trông tại nhà. Con được ở môi trường quen, một người chăm một trẻ. Nhưng không ai giám sát ngoài mình — nên phải chọn người quen biết hoặc qua giới thiệu đáng tin, và nên có camera nếu gia đình thấy cần.
Nhóm trẻ độc lập. Chi phí hợp lý, gần nhà, có nhiều người cùng trông. Phải kiểm kỹ: giấy phép, số trẻ trên số người, bếp, lối thoát.
Trường tư có nhóm nhà trẻ. Bài bản hơn, có quy trình. Chi phí cao hơn, và không phải nơi nào cũng nhận dưới mười hai tháng.
Đi xem: điều phải hỏi với nhóm dưới 18 tháng
- "Một cô trông mấy cháu ở nhóm này ạ?" Đây là câu số một. Trẻ dưới mười tám tháng chưa tự làm được gì — một người trông quá nhiều cháu thì không phải vì cô không tốt, mà vì tay chỉ có hai.
- "Cháu ngủ ở đâu, ngủ mấy giấc, có ai ngồi cạnh khi các cháu ngủ không ạ?" Trẻ nhỏ ngủ nhiều giấc trong ngày, và giờ ngủ là lúc cần người để mắt.
- "Cháu ăn thế nào, ai bón, có ghi lại mỗi ngày ăn được bao nhiêu không ạ?"
- "Sữa mẹ vắt ra thì cô bảo quản và hâm thế nào ạ?" — nếu gia đình còn cho bú mẹ.
- "Cháu chưa biết nói thì cô nhận ra cháu khó chịu bằng cách nào ạ?" Câu này nghe lạ nhưng câu trả lời cho biết rất nhiều về cách cô làm việc.
- "Cháu ốm hoặc ngã thì cô báo gia đình trong bao lâu ạ?"
An toàn cho nhóm nhỏ nhất — khác với nhóm lớn
- Chỗ ngủ phẳng, không gối cao, không chăn dày trùm mặt, không để nhiều thú bông quanh chỗ trẻ dưới một tuổi nằm.
- Không để trẻ nằm sấp ngủ khi chưa tự lật thành thạo.
- Vật nhỏ nuốt được: hạt, cúc áo, nắp chai, pin cúc — nhóm tuổi này cho mọi thứ vào miệng. Sàn phải sạch và đồ chơi phải đủ lớn.
- Bàn, ghế, tủ có cạnh sắc: bọc góc; trẻ tập đi ngã liên tục.
- Cầu thang, bậc thềm: chắn lại.
- Nước nóng: bình sữa hâm quá nóng và phích nước là hai nguy cơ bỏng phổ biến nhất ở nhóm này.
- Số người trông vào giờ ăn và giờ ngủ — đây là hai lúc căng nhất trong ngày.
Gửi sớm có hại cho con không
Đây là nỗi lo lớn nhất, và câu trả lời thật là: điều quan trọng không phải là mấy tháng tuổi, mà là chỗ gửi thế nào.
- Một chỗ gửi ít trẻ, người trông ổn định và dịu dàng thì con vẫn phát triển tốt.
- Thứ trẻ nhỏ cần nhất là một người quen thuộc, phản ứng nhanh khi con gọi — nên "cô có đổi liên tục không" là câu đáng hỏi.
- Thời gian ở nhà vẫn là phần chính: buổi tối và cuối tuần, ôm ấp, nói chuyện, chơi cùng.
- Đừng để cảm giác có lỗi dẫn dắt quyết định. Mẹ đi làm lại là chuyện của hàng triệu gia đình, và trẻ không thiệt thòi vì điều đó.
Những tuần đầu gửi trẻ nhỏ
- Gửi tăng dần: vài hôm đầu một, hai tiếng, rồi nửa buổi, rồi cả buổi.
- Mang theo đồ có mùi quen: cái khăn của mẹ, chăn con hay đắp.
- Giữ nguyên nhịp ăn ngủ ở nhà để con đỡ lệch.
- Viết ra giấy cho cô: giờ ăn, lượng sữa, giờ ngủ, thói quen dỗ, dị ứng nếu có.
- Hỏi cô cuối mỗi ngày trong tuần đầu: con ăn bao nhiêu, ngủ mấy giấc, có sốt không.
- Con ốm vặt nhiều hơn trong vài tháng đầu — gần như nhà nào cũng gặp.
Còn cho bú mẹ thì sao
- Vắt sữa ở chỗ làm được nếu có chỗ — hỏi công ty, nhiều nơi có phòng riêng mà người lao động không biết.
- Trữ và vận chuyển đúng cách: túi giữ lạnh, ghi ngày vắt.
- Hỏi cô cách hâm và bảo quản, và nói rõ không hâm bằng lò vi sóng.
- Cho bú trực tiếp buổi sáng sớm và tối — nhiều mẹ duy trì được rất lâu theo cách này.
- Nếu phải chuyển sang sữa công thức thì cũng không sao — chuyển dần, và đừng tự trách.
Điều đáng nhớ
Với trẻ dưới mười tám tháng, thứ cần nhìn không phải là phòng đẹp hay chương trình hay, mà là bao nhiêu trẻ trên một người trông, người đó có ổn định không, và chỗ ngủ có an toàn không.
Ba câu hỏi đó trả lời được thì phần lớn nỗi lo còn lại tự nhẹ đi.
