Ở miền Tây, vùng ven biển, vùng nuôi tôm và nhiều nơi có sông rạch, trường mầm non thường nằm gần nước. Đây không phải điều bất thường — đó là địa hình nơi mọi người sống.
Nhưng với trẻ mầm non, một khoảng nước nông cũng đủ nguy hiểm, và đây là nhóm câu hỏi đáng hỏi thẳng. Cơ sở nghiêm túc trả lời rành mạch, vì chính họ cũng lo điều đó mỗi ngày.
Bảy điểm phải nhìn tận mắt
Đừng nghe mô tả. Đi một vòng quanh khuôn viên và tự nhìn:
- Rào chắn phía giáp nước: cao bao nhiêu, có khe hở không, chân rào có hở dưới đất không. Trẻ chui được qua khe nhỏ hơn ta tưởng.
- Rào có chắc không: lắc thử. Rào lung lay là rào chỉ để nhìn.
- Cổng: có khoá trong giờ học không, ai giữ chìa, có tự đóng lại sau khi người ra vào không.
- Khoảng cách từ khu chơi tới mép nước, và có gì chắn giữa hai chỗ đó.
- Mọi vật chứa nước trong khuôn viên — bể, lu, chum, hố ga, xô đựng nước lau nhà. Tất cả phải có nắp đậy chắc, kể cả cái nhỏ.
- Mương, rãnh thoát nước chạy qua sân hoặc sát tường.
- Đường từ cổng ra lộ chính: có đoạn nào chạy sát mép nước không, có lan can không.
Năm câu hỏi về vận hành
Rào chắn tốt mà vận hành lỏng thì vẫn không an toàn:
- "Khi các cháu ra sân chơi thì có mấy cô trông ạ?" Con số thật, ở đúng lớp con sẽ vào.
- "Cô đếm cháu vào những lúc nào ạ?" Nơi làm chặt thường đếm khi ra sân, khi vào lớp, và trước khi về.
- "Cháu muốn đi vệ sinh giữa giờ chơi ngoài sân thì sao ạ?" Câu này lộ ra nhiều điều về cách trông trẻ.
- "Mùa nước lên thì rào chắn có được nâng thêm không ạ?" Mực nước đổi thì khoảng cách an toàn cũng đổi.
- "Đã bao giờ có cháu ra tới gần bờ chưa, lúc đó trường xử lý thế nào ạ?" Câu trả lời trung thực đáng tin hơn câu khẳng định chưa bao giờ.
Nếu trường đưa đón bằng đò
Ở một số vùng, đây là cách đi học duy nhất. Những gì phải hỏi và phải thấy:
- Áo phao cho TỪNG trẻ, đúng cỡ trẻ nhỏ — không phải áo phao người lớn. Xin xem tận nơi.
- Trẻ mặc áo phao suốt hành trình hay chỉ cầm theo.
- Bao nhiêu người lớn đi kèm ngoài người lái, và mỗi chuyến chở bao nhiêu cháu.
- Quy trình lên xuống: ai đỡ trẻ, có đếm không, bến có chỗ bám không.
- Khi thời tiết xấu thì dừng hay vẫn đi, và ai quyết định.
- Phương tiện có đăng kiểm và người lái có chứng chỉ không.
Nếu có bất cứ câu nào không được trả lời rõ, đó là thông tin quan trọng để cân nhắc.
Mùa nước lên và mùa mưa
- Đoạn đường tới trường có thể ngập — hỏi cả người dân quanh đó, không chỉ hỏi trường.
- Trường báo nghỉ bằng kênh nào khi nước lên cao; đăng ký đúng kênh ngay đầu năm.
- Sân trường đọng nước bao lâu thì rút, và chỗ vận động trong nhà thế nào những ngày đó.
- Nếu nước vào sân thì trẻ chơi ở đâu, và khu vực nào bị khoá lại.
Phần của gia đình: quan trọng không kém
Con ở nhà nhiều hơn ở lớp. Những việc làm được ngay:
- Rào chắn quanh ao, mương, bể nước tại nhà. Đây là việc quan trọng nhất và cũng hay bị hoãn nhất.
- Đậy nắp mọi vật chứa nước — lu, chum, xô, bồn. Trẻ nhỏ có thể ngã úp mặt vào cả xô nước.
- Không để con chơi một mình gần nước, kể cả khi con biết bơi. Trẻ mầm non biết bơi vẫn không tự cứu được khi hoảng.
- Dạy con quy tắc rõ ràng: không ra gần nước khi không có người lớn. Nhắc đều, đừng nhắc một lần.
- Cho con học làm quen với nước khi đủ tuổi — đây là kỹ năng sống ở vùng sông nước, nhưng nó bổ sung chứ không thay cho việc trông coi.
- Thống nhất trong nhà ai trông con lúc nào. Phần lớn tai nạn xảy ra trong khoảnh khắc mỗi người tưởng người kia đang để mắt.
Khi nhà ở nơi không có lựa chọn khác
Nhiều gia đình chỉ có một cơ sở trong bán kính hợp lý, và nó nằm gần nước. Không phải lúc nào cũng đổi được — nhưng vẫn làm được nhiều thứ:
- Nói chuyện thẳng với cô và ban giám hiệu về những điểm mình thấy lo. Phụ huynh nêu thì trường có cơ sở để đề xuất sửa.
- Cùng các phụ huynh khác đề nghị — một tiếng nói thì khó, nhiều gia đình cùng nêu thì khác.
- Đề nghị cụ thể, làm được: bịt khe rào, đậy nắp bể, khoá cổng giờ học. Những việc này rẻ và làm được ngay.
- Hỏi ở xã nếu cần hỗ trợ cho những việc lớn hơn.
Không phải để sợ
Sống ở vùng sông nước không có nghĩa là trẻ luôn gặp nguy. Hàng triệu đứa trẻ lớn lên bên sông rạch an toàn, vì người lớn quanh chúng có ý thức và có thói quen.
Danh sách trên không phải để làm bố mẹ lo thêm, mà để biến sự lo lắng mơ hồ thành vài câu hỏi cụ thể và vài việc làm được. Hỏi một lần khi chọn trường, làm vài việc ở nhà — rồi yên tâm cho con đi học.
