Nhà nằm dưới đường bay của Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Đà Nẵng; nhà cạnh đường sắt Bắc Nam chạy xuyên qua phố; nhà bám mặt quốc lộ 1, quốc lộ 5, các tuyến tránh và cao tốc. Đây là những nơi có hai vấn đề riêng: tiếng ồn liên tục và một tuyến nguy hiểm ngay ngoài cửa.
Gần đường sắt — rủi ro rõ nhất
Nhiều đoạn đường sắt ở Việt Nam chạy sát nhà dân, không rào chắn, và trẻ con coi đường ray như một phần của sân chơi. Đây là chỗ không có chỗ cho sự linh hoạt:
- Trẻ mầm non tuyệt đối không được ra gần đường ray, dù có người lớn ở gần.
- Rào chắn phía nhà hướng ra ray, cửa có chốt cao trẻ không mở được.
- Không để trẻ chơi ở hành lang an toàn đường sắt, không đi dọc ray, không ngồi trên ray.
- Tàu tới nhanh và im hơn người ta tưởng — nhất là tàu chạy êm hoặc khi có tiếng ồn khác át đi. Người lớn cũng thường đánh giá sai thời gian.
- Băng qua ray thì bế con, và chỉ băng ở chỗ có lối qua.
- Dạy con: nghe còi tàu thì đứng yên tại chỗ và gọi người lớn, không chạy.
Gần quốc lộ và đường lớn
- Cổng nhà ra thẳng quốc lộ thì phải có chốt cao hoặc rào chắn. Trẻ tự mở cửa chạy ra là tình huống dẫn tới tai nạn nhiều nhất ở nhóm này.
- Không để trẻ chơi ở lề đường, vỉa hè sát mặt đường, kể cả khi có người lớn ngồi đó.
- Xe container và xe tải nặng: tầm nhìn kém, quãng phanh dài, và trẻ nhỏ thấp hơn tầm gương.
- Luôn nắm tay con khi đi dọc hoặc băng qua đường — không có ngoại lệ.
- Đi bộ thì đi phía trong, xa mép đường; nếu có con bên cạnh thì để con đi phía trong cùng.
- Buổi tối: áo sáng màu hoặc có phản quang cho cả người lớn lẫn trẻ.
Gần sân bay — chủ yếu là tiếng ồn
- Tiếng máy bay theo giờ bay, có nơi cả ban đêm. Biết giờ cao điểm thì sắp giấc ngủ của con tránh ra được phần nào.
- Chỗ ngủ đặt ở phòng xa hướng ồn nhất, đóng cửa, dùng rèm dày — rèm dày cản âm tốt hơn nhiều người nghĩ.
- Tiếng ồn nền đều đều (quạt, máy lọc khí) đôi khi giúp trẻ ngủ tốt hơn là im lặng bị cắt ngang bởi tiếng máy bay.
- Đừng dùng tai nghe chống ồn cho trẻ mầm non khi ngủ — không cần thiết và không an toàn.
Tiếng ồn ảnh hưởng gì tới trẻ
Đây là phần hay bị coi nhẹ vì "quen rồi". Nhưng tiếng ồn kéo dài thì:
- Làm giấc ngủ nông hơn, dù trẻ vẫn ngủ. Trẻ thiếu ngủ sâu thì cáu, kém tập trung, hay ốm.
- Làm người lớn nói to hơn — và trẻ học nói trong môi trường phải hét thì cách nói cũng khác.
- Che mất tiếng nói bình thường, nên trẻ nghe được ít lời hơn mỗi ngày — ảnh hưởng tới vốn từ.
Việc làm được: giữ những khoảng yên tĩnh trong ngày — tắt tivi khi không xem, có một góc yên để đọc sách và nói chuyện với con, và cố định giờ ngủ để bù chất lượng bằng thời lượng.
Bụi và khí thải ở nhà bám mặt đường
- Đóng cửa hướng đường vào giờ cao điểm, mở thông gió lúc đường vắng.
- Lau ẩm thay vì quét khô.
- Giặt chăn gối, rèm thường xuyên hơn.
- Con ho kéo dài trên hai tuần thì đi khám và nói rõ nhà ở sát mặt đường lớn.
- Chỗ chơi của con đặt ở phần trong nhà, không ở phòng ngoài sát đường.
Chọn trường ở khu vực này
- Cổng trường mở ra đâu — ra đường lớn hay ra đường nhánh. Đây là câu hỏi đầu tiên.
- Có chỗ dừng xe để đón con không, hay phải đỗ giữa lòng đường.
- Sân chơi nằm phía nào so với mặt đường, có tường hoặc cây che không.
- Lớp có lau ẩm hằng ngày không.
- Trường có gần lối băng qua đường sắt không, và các cháu đi qua đó thế nào.
Nếu có hai lựa chọn tương đương, chọn trường có cổng ra đường nhánh — ở địa bàn này, đó là điểm cộng đáng giá hơn mọi thứ khác.
Giờ tan học ở cổng trường mặt đường lớn
- Dừng xe hẳn, tắt máy rồi mới đón con.
- Nắm tay con từ lúc ra cổng tới lúc lên xe — mấy chục mét đó là quãng nguy hiểm nhất.
- Không gọi con băng qua đường sang chỗ mình đứng. Người lớn sang đón, không để trẻ tự sang.
- Không đỗ xe ở làn xe chạy, dù chỉ một phút.
- Dặn con đứng đợi trong sân với cô tới khi thấy người nhà.
Cổng trường mở ra đường lớn thường xuyên nguy hiểm là việc đáng nêu trong họp phụ huynh: xin gờ giảm tốc, biển báo trường học, vạch kẻ đường, hoặc lệch giờ tan theo khối. Đây là đề xuất cụ thể và nhiều trường đã làm được sau khi có phụ huynh nêu.
Dạy con — dạy sớm, nhắc đều
- "Không bao giờ ra đường một mình."
- "Không chạy ra nhặt đồ rơi" — gọi người lớn.
- "Nghe còi tàu, còi xe to thì đứng yên", không chạy.
- Lên xuống xe phía trong, không phía lòng đường.
- Biết tên bố mẹ và số điện thoại của một người lớn.
Ở khu vực này, một cái chốt cửa cao là thứ rẻ nhất và phòng được nhiều nhất — lắp một lần, dùng suốt mấy năm con còn nhỏ.
