Hết sáu tháng nghỉ sinh. Tuần sau đi làm lại. Con chưa quen ai ngoài mẹ, chưa chịu bú bình, và mẹ thì vừa lo con vừa lo công việc sau nửa năm vắng mặt.
Đây là một trong những mốc khó nhất của cả giai đoạn nuôi con nhỏ — và phần lớn cái khó không nằm ở đứa trẻ, mà nằm ở chỗ mọi thứ đổi cùng một lúc.
Bắt đầu chuẩn bị trước hai tới bốn tuần
- Cho con làm quen dần với người sẽ trông: vài buổi ngắn có mẹ ở nhà, rồi mẹ đi ra ngoài một lúc, rồi lâu hơn. Đừng để ngày đầu đi làm cũng là ngày đầu con gặp người lạ.
- Tập bú bình hoặc uống cốc sớm, và để người khác cho con bú bình — nhiều bé từ chối bình khi mẹ cầm nhưng lại chịu khi bà hoặc bố cho.
- Chuyển dần giờ ăn giờ ngủ của con về gần lịch sẽ áp dụng khi mẹ đi làm.
- Chạy thử một ngày trọn vẹn trước khi đi làm thật — biết được cái gì hỏng khi còn kịp sửa.
- Viết ra một tờ hướng dẫn cho người trông: giờ ăn, lượng sữa, giờ ngủ, dấu hiệu con đói, con buồn ngủ, con khó chịu; số của hai người lớn; địa chỉ cơ sở y tế gần nhất.
Chọn chỗ gửi
- Người nhà, người trông tại nhà, nhóm trẻ, hay trường — mỗi cách một kiểu, không có cách nào đúng cho mọi nhà.
- Trẻ dưới 18 tháng thì hỏi kỹ tỷ lệ người trông trên số cháu — đây là yếu tố quan trọng nhất ở lứa tuổi này.
- Xem tận nơi chỗ con ngủ, chỗ con ăn, nhà vệ sinh, đừng chỉ xem ảnh.
- Hỏi cơ sở có phép không, người trông có bằng cấp gì, ai đã học sơ cứu.
- Hỏi con ốm, con ngã thì báo ai, đưa đi đâu.
- Đăng ký ít nhất hai người đón ngay từ đầu.
Sữa mẹ khi đi làm lại
- Vắt sữa ở nơi làm: hỏi trước về chỗ kín đáo và chỗ để tủ lạnh. Theo quy định, lao động nữ nuôi con nhỏ dưới 12 tháng được nghỉ 60 phút mỗi ngày làm việc — hỏi bộ phận nhân sự để biết cách áp dụng ở chỗ mình.
- Vắt theo cữ đều đặn giúp giữ nguồn sữa; bỏ cữ nhiều lần thì sữa giảm nhanh.
- Trữ sữa đúng cách và ghi ngày lên túi; hỏi nhân viên y tế về thời gian bảo quản phù hợp với điều kiện của mình.
- Con bú ít ban ngày, bú bù buổi tối và đêm là chuyện rất thường gặp, không phải bất thường.
- Nếu phải chuyển sang sữa công thức một phần thì đó cũng là một lựa chọn bình thường — con được ăn đủ mới là điều quan trọng.
Ngày đầu tiên
- Chào tạm biệt ngắn và dứt khoát, nói rõ khi nào mẹ về. Quay lại nhiều lần làm con khóc lâu hơn.
- Đừng lén bỏ đi — con sẽ không dám rời mắt khỏi mẹ ở những lần sau.
- Nhờ người trông nhắn lại sau ba mươi phút — phần lớn trẻ nín rất nhanh sau khi mẹ khuất.
- Con khóc vài ngày đầu là bình thường, và thường ngắn dần.
- Mẹ khóc cũng bình thường. Đây là mất mát thật, không phải chuyện làm quá.
- Đừng dồn quá nhiều việc vào tuần đầu nếu sắp xếp được.
Giữ sức cho mẹ
Phần này bị bỏ qua nhiều nhất, và cũng là phần hỏng trước nhất.
- Hạ chuẩn nhà cửa và bữa cơm xuống trong vài tháng đầu.
- Chia việc rõ ràng thay vì làm theo cảm hứng: ai đưa, ai đón, ai dậy đêm.
- Nhận giúp đỡ khi có người đề nghị.
- Đừng so mình với người khác — mỗi nhà một hoàn cảnh, và mạng xã hội không phải thước đo.
- Buồn kéo dài, mất ngủ dù con ngủ, không thiết gì, thấy mình là người mẹ tồi — đây là những dấu hiệu nên đi khám, không phải điều phải chịu đựng một mình.
Buổi tối và cuối tuần
- Mười lăm phút thật sự có mặt — không điện thoại, con chọn chơi gì — có giá trị hơn cả buổi ngồi cạnh mà bận việc khác.
- Giữ một việc cố định mỗi ngày: tắm cho con, đọc chuyện, hát ru.
- Đừng bù đắp bằng quà — con không đo tình cảm bằng đồ chơi.
- Con bám mẹ hơn hẳn vào buổi tối trong giai đoạn đầu là phản ứng bình thường.
Khi nào thì nên hỏi bác sĩ
- Con bú kém, sụt cân, đi tiểu ít sau khi chuyển cách ăn.
- Con khóc dữ kéo dài nhiều tuần không đỡ dần.
- Con thụt lùi rõ rệt: bỏ ăn, rối loạn giấc ngủ kéo dài.
- Mẹ có dấu hiệu trầm buồn kéo dài sau sinh — đi khám sớm thì nhẹ hơn nhiều.
Điều đáng nhớ
Ngày mẹ đi làm lại là mốc lớn với cả hai mẹ con, nhưng nó không phải một cuộc chia cắt. Trẻ gắn bó với những người chăm mình đều đặn, và mẹ vẫn là mẹ dù không có mặt cả ngày.
Ba việc làm cho mốc này nhẹ đi: cho con quen người trông từ vài tuần trước, chạy thử một ngày trọn vẹn, và giữ một việc cố định mỗi tối giữa mẹ và con.