Danh bạ MamNon ghi nhận 683 cơ sở giáo dục đang hoạt động ở Hưng Yên, trong đó 375 là trường, lớp mầm non — tỷ lệ trường mầm non trên tổng số cao hơn hẳn nhiều tỉnh khác — cùng 167 trung tâm tiếng Anh và 42 trung tâm dành cho trẻ có nhu cầu đặc biệt.
Nhưng con số đáng chú ý nhất nằm ở phân bố: xã Văn Giang dẫn đầu toàn tỉnh với 64 cơ sở, vượt cả phường Phố Hiến (45) là khu trung tâm hành chính truyền thống.
Vì sao một xã lại dẫn đầu tỉnh
Văn Giang nằm sát ranh giới phía đông Hà Nội, và trong khoảng mười lăm năm qua đây là nơi hình thành nhiều khu đô thị quy mô lớn. Kết quả là một lớp dân cư trẻ, thu nhập khá, phần lớn làm việc ở Hà Nội nhưng sống ở đây.
Nhóm này có đặc điểm rất rõ khi chọn trường:
- Sẵn sàng chi cho chất lượng — trung vị học phí toàn tỉnh là 2.000.000đ, ngang Hà Nội, và nhóm một phần tư trên cùng lên tới 3.000.000đ.
- Đòi hỏi giờ giấc linh hoạt vì bố mẹ đi làm vào nội thành, quãng đường dài và phụ thuộc giao thông.
- Quan tâm tới chương trình nhiều hơn so với mặt bằng chung của tỉnh — đây là lý do nhiều cơ sở song ngữ mở ở khu vực này.
Mức thu toàn tỉnh
- Một nửa thu dưới 2.000.000đ mỗi tháng.
- Một phần tư thu từ 1.400.000đ trở xuống.
- Một phần tư trên cùng thu từ 3.000.000đ trở lên.
Cần đọc con số này cẩn thận: trung vị toàn tỉnh bị kéo lên bởi khu vực Văn Giang và các đô thị mới. Ở Khoái Châu, Yên Mỹ hay các xã thuần nông, mặt bằng thực tế thấp hơn đáng kể. Đây là tỉnh có chênh lệch trong nội bộ rõ nhất trong nhóm vùng Thủ đô.
Chọn trường ở khu đô thị mới: những điều riêng
Khu đô thị mới có lợi thế và cũng có điểm cần hỏi kỹ:
Lợi thế: cơ sở vật chất mới, đường nội khu an toàn cho trẻ, nhiều cơ sở nằm ngay trong khu nên bố mẹ đi bộ đưa con được.
Cần hỏi kỹ:
- Cơ sở đã hoạt động bao lâu? Khu mới thì nhiều trường cũng mới — không phải điều xấu, nhưng nên hỏi về đội ngũ giáo viên đã làm việc cùng nhau bao lâu.
- Tỷ lệ giáo viên nghỉ việc — hỏi khéo: "các cô ở đây gắn bó lâu không ạ". Cơ sở mới mà thay cô liên tục là điều trẻ chịu thiệt.
- Trường trong khu có nhận trẻ ngoài khu không, và ngược lại — nhà ở ngoài mà muốn gửi vào trong thì hỏi trước.
- Phí dịch vụ khu đô thị có tính thêm vào học phí không.
- Sân chơi ngoài trời — một số cơ sở trong toà nhà không có sân riêng mà dùng chung tiện ích khu; hỏi giờ sử dụng và ai trông.
Gia đình đi làm ở Hà Nội
Đây là nhóm đông ở Văn Giang và các xã giáp ranh. Bài toán của họ khác hẳn người làm việc tại địa phương:
- Gửi gần nhà gần như luôn tốt hơn gửi gần chỗ làm. Con đi cùng bố mẹ vào nội thành mỗi sáng là bốn lượt đường mỗi ngày cho một đứa trẻ ba tuổi.
- Hỏi kỹ giờ trả muộn nhất — tắc đường về chiều là chuyện thường, và mười lăm phút chênh có thể thành nửa tiếng.
- Có ai đón thay được không — đăng ký danh sách người đón với trường từ đầu năm.
- Phương án khi bố mẹ kẹt: hỏi cơ sở có nhận trông thêm giờ theo yêu cầu đột xuất không, tính phí ra sao.
Các xã thuần nông trong tỉnh
Ngoài vùng đô thị mới, phần lớn Hưng Yên vẫn là vùng nông nghiệp và làng nghề. Ở đó bài toán ngược lại: ít lựa chọn, thường là trường công của xã cộng vài nhóm lớp nhỏ.
Điều nên làm:
- Đi xem hết — danh sách ngắn nên khả thi.
- Đừng bỏ qua nhóm lớp nhỏ vì quy mô. Kiểm giấy phép, số trẻ trên cô và bếp ăn; đó mới là thứ quyết định.
- Hỏi về hoạt động ngoài trời — lợi thế của vùng nông thôn là không gian rộng, nhưng phải có người tổ chức thì trẻ mới dùng được.
Mùa đông và chuẩn bị chung
- Hỏi về sưởi phòng học và lót sàn phòng ngủ trưa.
- Nước rửa tay có ấm không trong những tháng rét.
- Mặc nhiều lớp mỏng cho con và gửi khăn xô lót lưng ở lớp.
- Ngày rét đậm trẻ vận động ở đâu, và trường báo nghỉ rét bằng kênh nào.
Nhà mới chuyển về
Rất nhiều gia đình ở Văn Giang mới chuyển từ nội thành Hà Nội về. Vài điều nên biết:
- Giấy tờ cư trú ảnh hưởng tới suất trường công — làm sớm, đừng đợi tới mùa tuyển sinh.
- Nhóm cư dân của khu là kênh đánh giá đáng tin nhất, hơn mọi bài giới thiệu.
- Đừng vội quyết trong tháng đầu chuyển nhà. Con đang phải làm quen với nhà mới rồi; nếu xoay xở được thì cho con ổn định chỗ ở trước, đổi trường sau.
