Danh bạ MamNon ghi nhận 521 cơ sở giáo dục đang hoạt động ở Cần Thơ, trong đó 197 là trường, lớp mầm non, 132 trung tâm tiếng Anh và 25 trường tiểu học. Đây là nơi có nhiều cơ sở nhất đồng bằng sông Cửu Long.
Nhưng điều làm Cần Thơ nổi bật không phải số lượng, mà là dải học phí: từ 600.000đ ở nhóm một phần tư thấp tới 2.500.000đ ở nhóm một phần tư cao. Không đô thị lớn nào khác của cả nước có dải giá thấp rộng như vậy.
Mức thu phổ biến
- Một nửa số cơ sở có công bố học phí thu dưới 1.500.000đ mỗi tháng.
- Một phần tư thu từ 600.000đ trở xuống — mức thấp nhất trong nhóm đô thị lớn.
- Một phần tư trên cùng thu từ 2.500.000đ trở lên.
So sánh cho rõ: ở TP.HCM, một phần tư thấp là 1.500.000đ — tức gấp hai lần rưỡi Cần Thơ. Điều đó có nghĩa gia đình thu nhập vừa phải ở đây thật sự có lựa chọn, không phải chỉ có một cửa duy nhất là trường công.
Trường tập trung ở đâu
Theo danh bạ: Tân An (81 cơ sở), Ninh Kiều (59), Hưng Phú (39), Cái Khế (28) và Bình Thủy (28).
Trục Ninh Kiều — Tân An — Cái Khế là lõi đô thị truyền thống; Hưng Phú và Bình Thủy là hướng phát triển mới. Với mật độ này, phụ huynh trong nội ô có thể đi xem nhiều nơi trước khi quyết.
Ba nhóm gia đình, ba cách chọn
Gia đình công chức, viên chức, ngân hàng: giờ hành chính khá đều. Ưu tiên có thể đặt vào chương trình và sĩ số. Nên hỏi về thời gian trẻ được chơi tự do mỗi ngày — với tuổi mầm non, đây là con số đáng hỏi hơn danh sách môn học.
Gia đình buôn bán ở chợ: đi từ rất sớm, có khi ba bốn giờ sáng. Hỏi giờ nhận sớm nhất ngay cuộc gọi đầu, và hỏi luôn có nhận trông thứ Bảy không — chợ hầu như không nghỉ.
Gia đình làm nông, làm vườn ở vùng ven: hỏi về bán trú và khả năng đóng học phí theo tháng nếu thu nhập theo mùa vụ trái cây.
An toàn nước: hỏi trước tiên
Cần Thơ có sông Hậu và mạng lưới kênh rạch dày trong nội ô. Nhiều cơ sở nằm gần bờ nước hoặc có kênh chạy sát khu dân cư. Những câu sau không phải cẩn thận thái quá:
- Phía giáp nước có rào chắn không, cao bao nhiêu, có khe hở không? Nhìn tận mắt.
- Cổng có khoá trong giờ học không, ai giữ chìa.
- Khu chơi cách mép nước bao xa, và bao nhiêu cô trông khi trẻ ra sân.
- Mương, hố ga, bể chứa nước trong khuôn viên đã có nắp đậy chắc chưa — kể cả bể nhỏ.
- Đường từ cổng ra lộ chính có đoạn nào chạy sát mép nước không.
Cơ sở nghiêm túc trả lời rành mạch từng câu — chính họ cũng lo điều đó mỗi ngày.
Mùa mưa và triều cường
Ngoài mùa mưa tháng 5 tới tháng 11, Cần Thơ còn có triều cường gây ngập một số tuyến đường nội ô vào các đợt trong năm. Nên hỏi:
- Tuyến đường tới trường có đoạn nào hay ngập không — hỏi cả người dân quanh đó, không chỉ hỏi trường.
- Trường có đổi giờ hoặc báo nghỉ khi ngập sâu không, và báo bằng kênh nào.
- Sân trường có bị đọng nước không và bao lâu thì rút.
- Chỗ vận động trong nhà những ngày mưa dài.
Chuẩn bị: gửi ở lớp một bộ đồ khô, ủng, áo mưa gọn và một túi đựng đồ ướt.
Nắng và nước uống
- Nắng gay gắt mùa khô: hỏi về che chắn sân chơi và khung giờ cho trẻ ra ngoài.
- Bình nước riêng cho con, ghi tên, và hỏi cô có nhắc trẻ uống theo cữ không.
- Nguồn nước dùng cho bếp — câu đáng hỏi ở vùng có nhiều cơ sở dùng nước giếng hoặc nước máy không ổn định.
Gia đình từ các tỉnh lân cận
Cần Thơ là trung tâm của cả vùng, nên nhiều người từ Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang tới làm việc hoặc học tập. Nếu nhà mình đi lại giữa hai nơi:
- Gửi gần nhà gần như luôn tốt hơn gửi gần chỗ làm — con phải chịu cả bốn lượt đường mỗi ngày.
- Nếu buộc phải gửi ở Cần Thơ, hỏi kỹ giờ trả muộn nhất và đăng ký sẵn người đón thay.
- Hỏi chính sách khi phải nghỉ giữa chừng, vì chuyển việc, chuyển chỗ ở giữa năm là chuyện hay xảy ra.
Danh sách kiểm khi đi xem trường
- Rào chắn phía nước và mọi vật chứa nước trong khuôn viên.
- Giấy phép hoạt động với nhóm lớp tư.
- Số trẻ trên một cô tại đúng lớp con sẽ vào.
- Giờ nhận sớm nhất, trả muộn nhất, thứ Bảy.
- Bếp nấu tại chỗ hay nhận ngoài, và nguồn nước dùng cho bếp.
- Phương án mùa mưa, triều cường.
- Mức thu trọn năm gồm tiền ăn.
Vĩnh Long và Đồng Tháp bên cạnh
- Vĩnh Long — 170 cơ sở, trung vị 1.800.000đ nhưng nhóm trên cùng lên tới 3.300.000đ. Tập trung ở Phước Hậu (25) và Long Châu (12). Dải rộng cho một tỉnh nhỏ, phản ánh khoảng cách giữa khu vực thành phố với vùng nông thôn.
- Đồng Tháp — 162 cơ sở, trung vị 1.560.000đ. Hai cực là Cao Lãnh (27) và Sa Đéc (20) — tỉnh hiếm hoi ở miền Tây có hai trung tâm rõ rệt thay vì một.
Cả vùng chia nhau ba câu hỏi bắt buộc: an toàn bờ nước, phương án mùa nước lên, và bán trú ở vùng xa. Ba câu đó nên có trong danh sách của mọi phụ huynh miền Tây, bất kể chọn cơ sở nào.
