Chuẩn bị đồ cho con đi học theo từng miền khí hậu

Việt Nam trải dài qua nhiều vùng khí hậu, và đồ cho con đi học ở mỗi nơi khác nhau hơn người ta tưởng. Bài này gom lại theo vùng, kèm những món hay thiếu nhất.

Nguyên tắc chung cho mọi vùng

• Gửi sẵn ở lớp một bộ đồ khô, vùng mưa nhiều thì hai bộ.
• Một túi ni lông hoặc túi vải chống thấm để cô bỏ đồ ướt.
• Ghi tên lên tất cả — lớp ba mươi cháu, đồ na ná nhau.
• Kiểm lại mỗi tháng: đồ dự phòng đã dùng chưa, còn vừa không.
• Mặc nhiều lớp mỏng thay vì một lớp dày, ở bất cứ mùa nào và vùng nào. Trẻ vận động rồi ngồi yên liên tục nên thân nhiệt lên xuống nhiều lần trong buổi.

Miền Bắc mùa đông

Đây là vùng đòi chuẩn bị kỹ nhất, và cũng là nơi nhiều gia đình làm ngược — mặc quá dày.

• Ba lớp mỏng: áo lót thấm mồ hôi, áo dài tay, áo khoác. Con nóng thì cởi một lớp mà vẫn ấm.
• Áo lót thấm hút tốt là món đáng tiền nhất — mồ hôi đọng lại mới là thứ làm con nhiễm lạnh, không phải gió.
• Vài khăn xô lót lưng — cô rút ra khi con ra mồ hôi, lưng khô ngay mà không phải thay áo. Chuẩn bị ba bốn cái, ghi tên.
• Mũ che tai, tất dày, găng tay loại bao tay liền ngón cho trẻ dưới bốn tuổi.
• Một áo khoác mỏng dự phòng gửi ở lớp cho hôm trời trở đột ngột.
• Tránh khăn quàng dài — vướng vào cầu trượt, xích đu. Chọn loại ống chui đầu.
• Tránh áo phao quá dày — con mặc vào là tay giơ ngang, không chạy nhảy được, và tới lớp phải cởi ngay.

Hỏi trường: phòng học có sưởi không và đặt ở đâu, phòng ngủ trưa lót sàn ra sao, nước rửa tay có ấm không, ngày rét đậm trẻ vận động ở đâu, và trường báo nghỉ rét bằng kênh nào.

Miền Trung mùa mưa bão

Mưa ở đây dai chứ không chỉ mưa rào, nên một bộ dự phòng thường không đủ.

• Hai bộ đồ khô gửi ở lớp.
• Ủng đi mưa có quai kéo ở cổ để con tự xỏ.
• Áo mưa bộ rời hoặc áo choàng có tay, gói gọn được vào ba lô — tránh loại trùm kín kiểu cánh dơi.
• Túi đựng đồ ướt, nên có hai cái.
• Khăn lau riêng để trong ba lô.

Hỏi trường: kênh thông báo nghỉ bão, quy trình khi bão tới giữa buổi, khu trú an toàn ở đâu, học bù sau bão thế nào, và những ngày mưa dài trẻ vận động ở chỗ nào.

Mùa hè miền Trung thì ngược lại — gió Lào khô nóng: bình nước riêng ghi tên, và hỏi cô có nhắc trẻ uống theo cữ không.

Miền Nam và mùa mưa chiều

Mưa thường rơi đúng giờ đón con, và nắng thì gay gắt quanh năm.

• Một bộ đồ khô và áo mưa gọn gửi ở lớp.
• Mũ rộng vành có dây cằm tự bung — dây phải bung được khi bị kéo mạnh, đây là chi tiết an toàn.
• Bình nước riêng, ghi tên; trời nóng thì trẻ cần uống nhiều hơn nhưng hay mải chơi mà quên.
• Quần áo cotton mỏng, thấm hút — không cần đồ dày ở bất cứ mùa nào.
• Áo khoác mỏng cho phòng có điều hoà, và cho những đợt se lạnh cuối năm.

Hỏi trường: có chỗ chờ có mái khi mưa giờ đón không, sân chơi có che nắng không, khung giờ cho trẻ ra ngoài mùa nắng.

Tây Nguyên: hai mùa rõ rệt

• Mùa khô: chênh lệch nhiệt độ ngày đêm rất lớn — sáng sớm lạnh, trưa nắng gắt. Mặc nhiều lớp mỏng và gửi một áo khoác mỏng ở lớp để con cởi bớt khi ấm.
• Mùa mưa: mưa dai, đường đất đỏ lầy. Ủng, áo mưa, một bộ đồ khô và túi đựng đồ ướt.
• Bụi đỏ mùa khô: hỏi trường về che chắn sân chơi và cách giữ vệ sinh phòng học.

Vùng núi phía Bắc

• Rét sâu hơn đồng bằng, có nơi có sương muối. Cần thêm mũ che tai, tất dày, một áo khoác dự phòng gửi ở lớp.
• Hỏi về chỗ ngủ trưa: lót sàn thế nào, có đủ chăn không, phòng kín gió không.
• Hỏi ngưỡng nghỉ rét và cách trường báo tin tới từng nhà — qua cô, qua trưởng bản, hay qua loa xã.
• Mùa mưa: đường trơn, có nguy cơ sạt lở. Hỏi phương án của trường khi đường tắc.

Nhận biết con nóng hay lạnh cho đúng

Đây là chỗ nhiều người làm sai, và nó dẫn tới mặc quá nhiều:

• Sờ gáy hoặc lưng con, không sờ tay chân. Tay chân trẻ mát hơn phần thân là bình thường.
• Gáy ẩm mồ hôi nghĩa là con đang nóng — cởi bớt một lớp.
• Gáy lạnh thì thêm một lớp.
• Trẻ vận động nhiều hơn người lớn, nên thường cần ít lớp hơn ta nghĩ.
• Mặc quá ấm cũng có hại như mặc thiếu: con ra mồ hôi rồi ngồi im là lúc dễ nhiễm lạnh nhất.

Những món hay thiếu nhất

Theo kinh nghiệm chung, đây là các món phụ huynh hay quên:

• Túi đựng đồ ướt — cô không có chỗ bỏ đồ bẩn thì đồ ướt nằm chung ba lô với đồ khô.
• Khăn xô lót lưng — món rẻ nhất mà hiệu quả rõ nhất ở mùa lạnh.
• Đồ lót dự phòng — nhiều nhà gửi quần áo ngoài mà quên phần này.
• Tất dự phòng, vùng mưa thì rất hay cần.
• Áo khoác mỏng để sẵn ở lớp cho hôm trời đổi bất chợt.

Đầu mỗi mùa: rà lại một lượt

1. Lấy túi đồ dự phòng ở lớp về, xem đã dùng gì, còn vừa không.
2. Thử đồ mùa trước — đồ cất một năm thường đã chật.
3. Kiểm nhãn tên còn đọc được không; chữ mờ dần sau nhiều lần giặt.
4. Bổ sung theo mùa mới và gửi lại đủ.
5. Hỏi cô có cần thêm gì không — mỗi lớp mỗi nếp, cô biết rõ nhất.