Ảnh con ngày đầu đi học, có cả biển tên trường phía sau. Ảnh con mặc đồng phục đứng ở cổng, đăng lúc bảy giờ sáng. Ảnh con tắm, ảnh con khóc ăn vạ đăng cho vui. Ảnh con ốm nằm viện kèm tên bệnh viện.
Đăng ảnh con là chuyện bình thường và không có gì sai. Nhưng có một vài thứ nên nghĩ trước, vì phần lớn rắc rối đến từ những chi tiết mình không để ý chứ không phải từ bức ảnh.
Ba thứ vô tình lộ ra
- Con ở đâu, lúc mấy giờ. Tên trường trên biển hiệu, đồng phục có logo, khung cảnh quen, giờ đăng đều đặn mỗi sáng — ghép lại là lịch trình của con.
- Con là ai: tên đầy đủ, ngày sinh, lớp, tên cô. Nhiều bài đăng có đủ cả bốn.
- Hình ảnh riêng tư: ảnh tắm, ảnh không mặc đồ, ảnh trong bệnh viện. Ảnh trên mạng thì không lấy lại được, và không ai đoán được chúng đi tới đâu.
Làm gì cho an toàn hơn
- Kiểm chế độ riêng tư của tài khoản một lần cho xong — ai xem được bài của mình, ai xem được ảnh cũ.
- Đừng để lộ tên trường và giờ đón trong cùng một bài.
- Không đăng ảnh tắm, ảnh không mặc đồ, kể cả khi thấy đáng yêu.
- Không đăng ảnh con đang khóc, đang bị phạt, đang lúc xấu hổ. Con lớn lên và sẽ đọc được những bài đó.
- Hỏi con nếu con đã đủ lớn để hiểu — bốn năm tuổi nhiều trẻ đã biết nói "con không thích".
- Tắt định vị khi đăng ảnh chụp ở nhà hoặc ở trường.
- Đừng bình luận về bệnh, về cân nặng, về khuyết điểm của con ở nơi công khai.
Ảnh có mặt trẻ khác
- Ảnh lớp là ảnh của nhiều nhà. Đăng ra ngoài thì nên hỏi, hoặc che mặt các cháu khác.
- Nhà nào không muốn con lên ảnh thì đó là quyền của họ — đừng thấy khó hiểu.
- Đừng đăng ảnh con người khác kèm lời bình, kể cả khen.
- Trong nhóm lớp thì khác — đó là nhóm kín; nhưng lấy ảnh từ nhóm đăng ra ngoài thì lại là chuyện khác.
Nói với trường và với người thân
- Nói với cô từ đầu năm nếu nhà không muốn con xuất hiện trong ảnh đăng công khai của trường.
- Hỏi trường đăng ảnh ở đâu: nhóm lớp kín, trang của trường, hay cả hai.
- Nói với ông bà, cô dì chú bác — nhiều ảnh lộ thông tin nhất lại do người thân đăng vì quá vui.
- Nói nhẹ và cụ thể: "bác đăng thì bỏ giúp em cái ảnh có tên trường nhé" — dễ nhận hơn là bảo đừng đăng.
Đừng để con thành nội dung
Đây là phần ít người nói tới nhất, và là phần đáng nghĩ nhất.
- Quay con lúc con đang buồn, đang giận, đang ngã để lấy khoảnh khắc buồn cười — với con đó là lúc con cần người, không phải lúc cần máy quay.
- Trêu con rồi quay lại phản ứng: giả vờ bỏ đi, giả vờ cho rồi giật lại. Trẻ mầm non không hiểu đùa, con chỉ thấy điều đó là thật.
- Đặt máy quay khi con đang chơi tự nhiên thì cũng đổi cách con chơi — con bắt đầu diễn.
- Con quen được khen vì lên mạng thì bắt đầu làm để được quay, chứ không làm vì thích.
- Đăng chuyện riêng của con: chuyện con đái dầm, chuyện con bị bạn trêu, chuyện con chậm nói. Con lớn lên vẫn còn đó.
Khi thấy ảnh con bị người khác dùng
- Chụp lại màn hình làm bằng chứng, ghi đường dẫn.
- Báo cáo với nền tảng theo mục báo cáo nội dung.
- Nhắn thẳng người đăng nếu là người quen — phần lớn ca là vô ý.
- Nếu ảnh bị dùng với mục đích xấu thì trình báo công an và giữ nguyên bằng chứng.
- Nói với trường nếu ảnh lấy từ nguồn của trường.
Điều đáng nhớ
Không ai phải ngừng đăng ảnh con. Chỉ cần nhớ ba thứ trước khi bấm đăng: bài này có lộ chỗ con ở và giờ con tới không · con có muốn người khác thấy mình như thế này không · mười năm nữa con đọc lại có thấy ổn không.
Ba câu đó mất năm giây, và chúng giữ được thứ mà một đứa trẻ bốn tuổi chưa tự giữ được cho mình.
Câu hỏi thường gặp
Đăng ảnh con lên mạng có gì đáng lo?
Phần lớn rắc rối đến từ chi tiết chứ không phải từ bức ảnh: tên trường trên biển hiệu, đồng phục có logo, giờ đăng đều đặn mỗi sáng ghép lại thành lịch trình của con. Nhiều bài còn có đủ tên đầy đủ, ngày sinh, lớp và tên cô. Riêng ảnh tắm hay ảnh trong bệnh viện thì không nên đăng.
Làm gì cho an toàn hơn?
Kiểm chế độ riêng tư của tài khoản một lần cho xong, đừng để lộ tên trường và giờ đón trong cùng một bài, tắt định vị khi đăng ảnh chụp ở nhà hay ở trường, không đăng ảnh con đang khóc hay đang bị phạt, và hỏi con nếu con đã đủ lớn để hiểu vì bốn năm tuổi nhiều trẻ đã biết nói con không thích.
Ảnh có mặt trẻ khác thì sao?
Ảnh lớp là ảnh của nhiều nhà nên đăng ra ngoài thì nên hỏi hoặc che mặt các cháu khác. Nhà nào không muốn con lên ảnh thì đó là quyền của họ. Trong nhóm lớp kín thì khác, nhưng lấy ảnh từ nhóm rồi đăng ra ngoài lại là chuyện khác.
Quay con lúc con khóc để đăng cho vui có sao không?
Với con thì đó là lúc con cần người chứ không phải lúc cần máy quay. Trêu con rồi quay lại phản ứng cũng vậy, vì trẻ mầm non không hiểu đùa mà chỉ thấy điều đó là thật. Ngoài ra khi con quen được khen vì lên mạng thì con bắt đầu làm để được quay chứ không làm vì thích.
Thấy ảnh con bị người khác dùng thì làm gì?
Chụp lại màn hình làm bằng chứng và ghi đường dẫn, báo cáo với nền tảng theo mục báo cáo nội dung, nhắn thẳng người đăng nếu là người quen vì phần lớn ca là vô ý. Nếu ảnh bị dùng với mục đích xấu thì trình báo công an và giữ nguyên bằng chứng, và nói với trường nếu ảnh lấy từ nguồn của trường.
