Đi xem trường thì chỉ thấy được cơ sở vật chất và một buổi trò chuyện với người tư vấn. Thứ quyết định con có hợp hay không lại là những thứ không nhìn thấy trong ba mươi phút: cô nói với trẻ thế nào lúc mệt, giờ ăn có vội không, một đứa trẻ khóc thì lớp xử ra sao.
Học thử là cách duy nhất thấy được những thứ đó. Nhưng nó cũng là một buổi khá nặng với đứa trẻ — vào một nơi lạ, không có bố mẹ, giữa những đứa trẻ đã quen nhau. Làm không đúng cách thì vừa không thu được thông tin gì, vừa làm con sợ đi học.
Học thử để làm gì — và không phải để làm gì
- Để bố mẹ thấy cách trường vận hành thật, không phải bản trình bày.
- Để con làm quen trước, giảm cú sốc ngày đầu chính thức.
- Để trường hiểu con — con ăn ngủ thế nào, cần gì, sợ gì.
- KHÔNG phải để kiểm tra xem con có "đạt" không. Trường mầm non không có kỳ thi đầu vào, và không nên có.
- KHÔNG phải để đánh giá con. Một buổi lạ lẫm không nói lên điều gì về một đứa trẻ — nó chỉ nói về một buổi lạ lẫm.
Trước khi đăng ký học thử — hỏi trường mấy điều
- Học thử mấy buổi, mỗi buổi bao lâu, có ngủ trưa không.
- Có mất phí không, phí đó có trừ vào học phí nếu nhập học không.
- Bố mẹ được ở lại không, ở lại bao lâu, ngồi ở đâu.
- Con học thử vào lớp nào — đúng lớp con sẽ vào, hay một lớp khác. Học thử ở lớp không phải lớp của con thì thông tin thu được ít giá trị.
- Cô nào phụ trách — có phải cô sẽ dạy con không.
- Con ăn ở trường hay mang đồ, trường có nắm dị ứng chưa.
- Trường báo lại cho gia đình thế nào sau buổi thử.
Bao nhiêu buổi là đủ
- Một buổi chỉ đủ để nhìn cơ sở và không khí chung. Ngày đầu con thường lạ, số liệu thu được không đại diện.
- Hai tới ba buổi cho thấy nhiều hơn hẳn — buổi thứ hai, thứ ba mới thấy con bắt đầu quen hay càng ngày càng sợ.
- Buổi đầu ngắn thôi, khoảng một hai tiếng, không ngủ trưa. Buổi sau dài dần.
- Đừng thử nhiều trường liên tiếp trong cùng một tuần. Ba trường lạ trong năm ngày là quá sức với trẻ nhỏ, và bố mẹ cũng không nhớ nổi trường nào ra trường nào.
- Chọn ngày thường, giữa tuần — không chọn ngày trường có sự kiện, vì hôm đó không phải ngày bình thường của lớp.
Chuẩn bị cho con
- Nói trước và nói thật: hôm nay con tới chơi ở một lớp mới, mẹ sẽ đợi ở ngoài và đón con lúc xong.
- Đừng hứa điều không giữ được. Nói "mẹ ở đây suốt" rồi đi là mất lòng tin, và buổi sau con sẽ bám chặt hơn.
- Chào tạm biệt dứt khoát và ngắn, dù con khóc. Quay đi rồi quay lại nhiều lần làm con khó hơn.
- Mang theo món quen nếu trường cho phép.
- Chọn giờ con tỉnh táo nhất, không thử vào lúc con đang đói hoặc sắp tới giờ ngủ.
- Con vừa ốm dậy thì hoãn.
- Đừng dặn dò quá nhiều — một danh sách lời dặn dài làm con căng thẳng trước khi vào cửa.
Quan sát gì trong buổi thử
Nếu được ở lại, hoặc khi đón con, hãy nhìn vào những thứ này thay vì nhìn vào bảng biểu:
- Cô nói với trẻ bằng giọng thế nào — với trẻ ngoan và với trẻ đang quấy có khác nhau nhiều không.
- Cô có ngồi xuống ngang tầm trẻ không, có gọi tên từng bé không.
- Một bé khóc thì chuyện gì xảy ra — có ai tới không, tới trong bao lâu, dỗ thế nào.
- Trẻ trong lớp trông thế nào: có bận rộn với việc gì đó không, hay đang ngồi chờ; có tự lấy đồ chơi được không.
- Giờ ăn: có bị giục không, trẻ ăn chậm thì xử ra sao, có trẻ nào bị ép ăn không.
- Nhà vệ sinh — sạch không, có mùi không, trẻ đi có được giúp không.
- Hai cô phối hợp thế nào, có ai nói chuyện riêng dài trong lúc trẻ chơi không.
- Con mình được đối xử ra sao — là khách hay được coi như một bạn trong lớp.
Đọc phản ứng của con — phần khó nhất
- Khóc lúc chia tay là bình thường, gần như trẻ nào cũng vậy. Câu quan trọng hơn là sau đó con thế nào — hỏi cô, hoặc xin xem camera.
- Dấu hiệu tốt: con nín trong vòng mươi phút, con chơi được, con kể lại điều gì đó khi về, con nhắc tên một bạn hoặc tên cô.
- Dấu hiệu nên chú ý: con khóc suốt buổi, con sợ tới mức không rời cửa, buổi thứ hai sợ hơn buổi thứ nhất, con thay đổi rõ ở nhà sau buổi thử.
- Trẻ vốn nhút nhát thì cần nhiều buổi hơn — đừng kết luận sau một lần.
- Con thích ngay cũng chưa nói hết: đồ chơi mới bao giờ cũng hấp dẫn. Nhìn cả cách người lớn ở đó cư xử, không chỉ nhìn con có vui không.
Hỏi cô sau buổi thử
- Hỏi cụ thể: con chơi với ai, ăn được bao nhiêu, ngủ được không, khóc lúc nào và bao lâu.
- Câu trả lời chung chung là một tín hiệu. "Bé ngoan lắm" không cho biết gì; cô có để ý con thì sẽ kể được chi tiết.
- Hỏi cô thấy con cần gì — câu này cho thấy cô có quan sát thật hay không.
- Hỏi trường sẽ hỗ trợ con tuần đầu ra sao nếu gia đình quyết định nhập học.
Nếu trường không có học thử
- Nhiều trường công không tổ chức học thử — đó là chuyện bình thường do quy mô và quy định, không phải dấu hiệu xấu.
- Xin tới xem vào giờ hoạt động thay vì giờ hành chính, dù chỉ đứng ngoài nhìn vào sân.
- Xin gặp cô sẽ dạy con mười phút.
- Hỏi phụ huynh đang có con học ở đó — nguồn tin đáng giá nhất và rẻ nhất.
- Đứng ở cổng giờ tan học một buổi: xem trẻ ra về trông thế nào, cô trả trẻ ra sao, phụ huynh và cô nói chuyện kiểu gì.
Điều đáng nhớ
Học thử không phải bài kiểm tra dành cho đứa trẻ. Nó là buổi để gia đình nhìn thấy một ngày bình thường của trường, và để trường bắt đầu hiểu con mình.
Ba việc làm cho buổi thử có ích: xin thử ít nhất hai buổi ở đúng lớp con sẽ vào, nhìn cách cô xử khi có trẻ khóc, và hỏi cô những câu thật cụ thể khi đón con.